Author: སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་པས།

རྩོམ་པ་པོ། ནོར་བུ་དོན་ལྡན། ༄། ཉེ་ཆར་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ “ཀྲུང་གོའི་གསར་འགྱུར་དྲ་བ་” ཟེར་བའི་ནང་། “བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་པ་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་” ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་གནས་སྐོར་གནས་ཚུལ་ཞིག་སྤེལ་འདུག་པའི་ནང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ལ་གཏོར་བརླག་དང་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་མི་ཆོག་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལམ་ལུགས་ལ་བར་ཆད་བྱེད་མི་ཆོག་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་གནོད་པ་དང་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ལ་གནོད་པའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མི་ཆོག་པ། ཕྱི་ནང་གི་ཁ་བྲལ་སྟོབས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གཏོར་བརླག་དང་། མེས་རྒྱལ་ཁ་བྲལ་དུ་གཏོང་བའི་བྱ་འགུལ་མི་ཆོག་པ། ཏཱ་ལའི་རུ་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་ཁུལ་ཟིང་ཆ་སློང་བ་དང་ཁ་བྲལ་དུ་གཏོང་བའི་ངན་ཇུས་སྤེལ་བར་འགོག་རྒོལ་དགོས་ལུགས་སྐོར་སོགས་མི་ཆོག་མི་འགྲིགས་པ་ཤ་སྟག་བཀོད་པ་ཞིག་ཐོན་འདུག། གཡས་ལ་སྤྱན་དང་། གཡོན་ལ་མིག་གི་དཔེ་བཞིན་ཁྱབ་ཁོངས་མི་རིགས་ལ་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ན་མི་ཆོག་པའི་ཁ་སྙན་ཕུགས་ངན་གྱི་ཁྲིམས་སྒྲིག་བརྒྱ་བཟོས་ནའང་། དེ་ནས་ཐར་བའི་ལམ་སྟོང་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། རྒྱ་ནག་ལ་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི་ཟེར་བ་འགྲེམས་སྟོན་གྱི་ཡོ་ཆས་ཡོད་རུང་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་རྒྱ་གཞུང་གིས་གང་བཤད་གང་བྱས་ཁྲིམས་རེད། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ལ་སྲུང་བརྩི་ཟེར་ཡང་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ལ་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་མཁན་སུ་ཡིན་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ཡིན། ལུས་ལ་སེན་བཏོག་བརྒྱབ་ན། ཨ་ཚ་ཞེས་སྐད་ངན་ཤོར་བ་ལྟར་བོད་མིར་སྡང་ཟུག་དང་། བོད་མིའི་བློ་ལ་མི་བབས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་ལག་བསྟར་བྱས་སྟབས་དེ་ལ་གྱེན་ལོག་བྱས་པ་ནི་འུ་ཐུག་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་ཤིག་ལས་ཕྱི་ནང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོ་ནས་བཟུང་ད་བར་མི་ལོ་ ༥༠ ལྷག་ཙམ་རིང་བོད་མིའི་ཐོག་གདུག་རྩུབ་དྲག་གནོན་དང་། ངན་སེམས་བཅངས་པའི་སློབ་གསོ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཇི་བྱས་ཀྱིས་བོད་མི་མགུ་ཐུབ་པ་ག་རེ་བཟོ་ཐུབ་སོང་། འཇིགས་སྣང་དང་དངངས་སྐྲག་འོག་ནས་བདེ་སྐྱིད་ག་འདྲ་སེ་ཡོང་གི་རེད། ཕྱིའི་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་གིས་ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་ལྐུག་རྟགས་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱས་པ་རེད། ཁས་སྐྱིད་པོ་བཤད་པ་དེས། སེམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་མི་ཐུབ། ཕྱི་རྗིག་པ་ལས་ནང་སྣུམ་ན་དགའ། བོད་ཕྱི་ནང་དུ་གནས་པའི་བོད་མི་འདས་གསོན་ཀུན་གྱི་གློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་བསྟན་ཡུལ་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེར་མཚན་སྨད་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་དུ་བོད་མི་མང་དང་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་ཡོང་རེ་བྱས་པ་ནི་རྩིས་ལོག་ཐེབས་པ་རེད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་འགྲོ་ལུགས་དང་གནད་དོན་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ཆབ་སྲིད་པས་དགོན་པའི་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་ཟེར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ལ་བྱིས་པའི་ལག་རྩེད་རྩེད་པ་མིན་ན་ཅི་ཡིན། རྩ་ཁྲིམས་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་ཡོད་ལུགས་མ་ཎི་བགྲང་པ་ལྟར་བགྲངས་པ་དང་། གཏམ་བཤད་བྱས་ཚད་ལ་ཆོས་ལུགས་རང་དབང་ཡོད་ལུགས་བཤད་བཞིན། དོན་དུ་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོར་ཉེ་དུས་ལམ་ལུགས་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོ་ནས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་དཔར་སྒྲིག་གཤོམ་མི་ཆོག་པ་དང་། སྐུ་དཔར་བཞུགས་ཡོད་མེད་བསྔོགས་བཤེར་བྱས་པ། འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་གསོལ་སྲུང་བརྩི་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བཀའ་རྒྱ་བཏང་བ། བསངས་གསོལ་བཏང་ན་བཏང་དོན་ཇི་ཡིན་བསུན་གཙེར་བཟོས་པ། གསེར་རྟ་བླ་རུང་ཆོས་སྡེར་མཚོན་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ ལོར་བོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་འགོ་འཛུགས་བྱས་པ་ལྟར་གསེར་རྟ་བླ་རུང་ཆོས་སྡེར་ཡང་དམིགས་བསལ་གྱི་དམ་དྲག་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ལོར་གལ་སྲིད་གྲ་བཙུན་རྣམས་རང་འགུལ་གྱིས་སོ་སོའི་ཕ་ཡུལ་དུ་མ་ལོག་ན་གྲ་ཤག་གཏོར་བཤིག་དམ་དྲག་དང་།…

ཤ་ཀླན་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ། ངས་འཛིན་གྲོགས་ཤིག་གམ་ཉལ་གྲོགས་ཤིག་གི་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་དཔེ་ཁུག་ཅིག་ཏུ་དཔེ་དེབ གམ་དངོས་རྫས་འགའ་བཅུག་ནས་ཕྲག་པར་ཁུར།ལག་གཡས་སུའང་ལམ་ཟུར་གྱི་སྟབས་བདེའི་ཟ་ཁང་ཞིག་ནས་ཉོས་པའི་སྒོང་སྒྲིལ་ཞིག་བཟུང་སྟེ་བཞི་མདོ་ནས་སློབ་གྲྭའི་ཕྱོགས་སུ་བསྲིངས་པའི་གཞུང་ལམ་ཐོག་བསྐྱོད།གཞུང་ལམ་དུ་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་བྱེད་མཁན་ཤིན་ཏུ་མང་ལ་མི་མང་ཆེ་བ་ངས་མཐོང་མ་ཞེ་ཅིག་སྟེ་ནམ་རྒྱུན་གྱི་ལམ་འགྲུལ་བ་ཚོ་དང་གཏན་ནས་མི་མཚུངས།འཕྲུལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་སྔར་མ་དག་ལས་སྐད་ཅོར་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་ཆེ།ང་རྒྱུན་ལྡན་མིན་པའི་སྣང་ཚུལ་དག་ལ་ཡ་མཚན་ཅི་ཡང་མ་སྐྱེས་པར་ལམ་ཟུར་དུ་རྡོ་ལེབ་ཅིག་གི་སྟེང་བསྡད་དེ་ཐ་མག་ཅིག་ལ་མེ་བསྒྲོན། མི་འདི་ཚོར་བྲེལ་བ་འདི་འདྲ་ཆེ་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ།ང་དང་ལམ་ཕར་ཟུར་གྱི་མི་སུ་ཐུག་ལ་ལྟོ་སློང་བའི་མུ་ཏོ་བ་འགའ།དེ་མིན་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་ཆ་རེར་བསྡེབས་ནས་རྒྱ་སྲང་དང་ཚོང་ཁང་ཉུལ་བཞིན་པ་དག་ལས་གཞན་ཡོད་ཚད་ནི་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་དམར་འཛིང་དམག་བཞིན་ཟང་ཟིང་ལང་ལིང་གིས་བསྐྱོད་བཞིན་འདུག ངས་ལམ་འགྲུལ་བ་ཚོར་མིག་སྐྱེལ་བྱེད་ཞོར་དུ་ཐ་མག་མཛུབ་བར་དུ་བཅུག་ནས་ཤུགས་ཀྱིས་འཐེན་པ་ན་གང་མཚམས་ཤིག་ནས་དཀྱིལ་མཛུབ་དང་གུང་མཛུབ་གཉིས་ནས་ཚ་བེར་བེར་གྱི་ཚོར་བ་ཞིག་བྱུང་བས་དེ་མ་ཐག་འཐེན་འཕྲོ་སར་གཡུགས་ཏེ་རྡོག་བརྫིས་བཏང་།ངས་དཔེ་ཁུག་མདུན་དུ་བླངས་ནས་ཁ་འབྱེད་རྩིས་བྱེད་སྐབས་དཔེ་ཁུག་ལས་ཆེ་ཆུང་མཐེ་བོང་གི་སེན་མོ་ཙམ་ཡོད་པའི་འབུ་གྲོག་མ་ཞིག་ཐོན་བྱུང་། “ཨོ། མི་འདི་ཚོ་གྲོག་མ་དང་འདྲ་བོ་འདུག གྲོག་མ་རྡོ་ཚ་བོའི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་དང་འདྲ་བོ་འདུག” ངས་དེ་ལྟར་དྲན་ཞིང་ཁེར་བགད་ཡིད་ཚིམས་པ་ཞིག་བྱས། སླར་ཡང་དཔེ་ཁུག་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ལག་པ་བརྐྱངས་སྐབས་དཔེ་ཁུག་ལས་ད་གིན་དེ་ལས་གཟུགས་བོང་ཆེ་ཙམ་གྱི་གྲོག་མ་གཉིས་གསུམ་ཞིག་ཐོན་བྱུང་། ང་མུ་མཐུད་དུ་བགད་འདུན་མ་སྐྱེས་པས་ཅུང་སྒམ་པས་དཔེ་ཁུག་ཏུ་ལག་པ་བཅུག་མོད།ཉུག་ཉུག་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་དངོས་རྫས་ཤིག་དང་ཕྲད་རྒྱུ་མ་བྱུང་།དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ལག་ངར་དང་མཛུབ་བར་དུ་སྲོག་ཆགས་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་ཞིག་འགུལ་བཞིན་པའི་སྣང་བ་སྦྱིན། ང་མྱུར་སྟབས་ཀྱིས་སྡོད་གནས་ལས་ལངས་ཤིང་དཔེ་ཁུག་ཏུ་ཞིབ་བལྟས་བྱས་པ་ན་དཔེ་ཁུག་ཏུ་དངོས་རྫས་ཤིག་མཐོང་སར་མེད་པར་གྲོག་མ་ཆེ་ཆུང་མང་པོས་ཁེངས་འདུག ངས་དངངས་སྐྲག་སྒོས་དཔེ་ཁུག་སྐེ་ནས་བཤུ་བར་རྩོམ་སྐབས་དེའང་ཇེ་ལྕི་རུ་སོང་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་གིས་གཏན་ནས་བཤུ་མ་ཐུབ། མཐར་ང་འུ་ཐུག་སྟེ་འོ་དོད་འདོན་བཞིན་རྒྱུགས། ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ་མི་འདི་དག་གིས་ང་ལ་དོ་སྣང་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་པར་མ་ཟད་ཐད་ཀར་གདོང་ཐུག་རྒྱག་དུས་ཀྱང་གཟུར་ཙམ་བྱེད་པ་ལས་འབྲོ་བ་དང་འུར་རྒྱག་པ་སོགས་གཏན་ནས་མི་བྱེད།གང་མཚམས་ཤིག་ནས་ངའང་འབྲོ་མི་ཐུབ་པར་གྱུར། ད་ལྟར་ངའི་ལུས་ཧྲིལ་བོ་གྲོག་མས་གཡོགས་ཟིན་ལ་མིག་ཀྱང་འབྱེད་་དཀའ་བར་གྱུར་འདུག ངས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་མིག་གཡས་པ་ཕྱེ་མ་གཙུམ་ཙམ་བྱས་ཏེ་བལྟས་སྐབས་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་དེའང་གྲོག་མས་གཡོགས་འདུག་པར་མཐོང༌།ངས་ཤིན་ཏུ་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་ཁའང་གདངས་ཏེ་མི་དེ་ལ་“གྲོག་མ…གྲོག་མས..ཁྱེད་གྲོག་མས་གཡོགས་འདུག”ཅེས་སྐད་རྒྱག་པར། ཁོས་སྣང་དོགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་གྲོག་མ་དེ་ཚོར་རེག་རེག་ཙམ་བྱས་ཏེ་“ང་མ་གཞི་ནས་གྲོག་མ་ཞིག་ཡིན།”ཟེར། ང་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་ཏེ་མདུན་ཕྱོགས་ནས་ཡར་ཡོང་བཞིན་པའི་མི་དེ་ལ་ལྟ་སྐབས་དེའང་གྲོག་མས་གཡོགས་འདུག མི་གཞན་ཚོར་བལྟ་བར་རྩོམ་པ་ན་གྲོག་མ་གཉིས་གསུམ་ཞིག་སྔ་གཞུག་རྩད་དེ་མིག་གོང་དུ་འཛེག་བྱུང་བས་ངས་མིག་ཤུགས་ཀྱིས་གཙུམ་དགོས་བྱུང༌། ཕལ་ཆེར་ཁོ་ཚོའང་གྲོག་མས་གཡོགས་ཡོད་ཤེ་ཆེ། ང་མགོ་རྨོངས་སོང༌། “ངོ་མ་ཁོ་ཚོ་གྲོག་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ང༌། མིན། གཏན་ནས་ཡིན་མི་སྲིད།སུ་གྲོག་མ་ཡིན་ནའང་ང་ཡིན་མི་སྲིད།”ངས་དེ་ལྟར་དྲན་ཞིང་སླར་ཡང་མིག་འབྱེད་འཛུམ་བྱེད་པར་འབད།བར་སྐབས་ཤིག་ལ་རྣ་རྩ་ནས་ཡར་འཛེག་བཞིན་པའི་གྲོག་མ་པྲ་ཆལ་དེས་ནུས་ཤུགས་ཕྱུངས་ཏེ་ངའི་འགྲམ་ངོས་སུ་མཆུ་མདུང་བཙུགས་བྱུང་བས་ངས་“ཨ་ཚ”ཞེས་སྐད་ངན་འདོན་བཞིན་འགྲམ་ལྕག་ཅིག་གཞུས་པས་ཚ་བེར་བེར་གྱི་ཚོར་བ་ཞིག་དང་ལྷན་གཉིད་ལས་སད།དེ་ནི་མ་གཞི་གཉིད་ལམ་ཞིག་ཡིན་པར་འདྲ། ཡིན་ཡང་ད་གིན་གྱི་གྲོག་མ་པྲ་ཆལ་དེ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་གྲོག་མ་མཐེ་བོང་གི་སེན་མོ་ཙམ་ཞིག་ད་དུང་རྣ་རྩར་འབྱར་འདུག ངས་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་མལ་ཁྲིའི་ཐོག་ནས་ཅི་ཞིག་སྐྱོར་བཞིན་པའི་ཉལ་གྲོགས་དེར་“ཁྱེད་གྲོག་མ་ཡིན་ནམ”ཞེས་དྲིས་པར། ཁོས་བགད་ཙམ་བྱས་ཏེ་“ད་དུང་གཉིད་ལབ་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་དམ”ཟེར། ངས་ཀྱང་ཀུ་རེ་ཡིན་པའི་ཁུལ་གྱིས་བགད་ཙམ་བྱས་རྗེས་སོ་འཁྲུ་ཁ་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཁྲུས་ཁང་དུ་སོང༌།ང་ཚུར་ཡོང་སྐབས་གྲོག་མའི་སྐོར་དེ་ཕལ་ཆེར་བརྗེད་ཟིན། གློ་བུར་དུ་ང་ལ་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་འབྲི་འདོད་ཆེན་པོ་སྐྱེས་སོང་བས་བསམ་གཞིག་བྱེད་ཞོར་དུ་རབ་གསལ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁང་བརྩེགས་དག་ལ་ཅེར། ངས་བསམ་པར་གལ་ཏེ་ངས་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་འབྲི་ན་དེ་བརྩེ་དུང་སྐོར་གྱི་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་ཡིན་དགོས།དེའང་ང་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས།ང་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ནི་བརྩེ་དུང་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ཕན་ཞིང་གྲོང་གི་འཚོ་བ་དང་།འབྲོག་པའི་སྐྱིད་སྡུག་སོགས་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཡོད་ཚད་ནི་རྣ་བས་ཟ་ཟི་ཞིག་གོ་མྱོང་བ་ཙམ་ལས་མིག་གི་དབང་པོས་སྤྱོད་མྱོང་མེད་པས་དེ་དག་བྲིས་ན་གཞན་ལ་བཞད་གད་སློང་ངེས།དེ་བས་ངའི་སྒྲུང་གཏམ་གྱི་ཁ་བྱང་དུའང་<>དམ་གཞན་བརྩེ་དུང་མཚོན་ཐུབ་པའི་མིང་ཡག་པོ་ཞིག་གདམ་དགོས། དེ་ནས་ངས་གྲོག་མ་དེ་ཚོ།མ་རེད།རྨི་ལམ་ནང་གི་གྲོག་མ་དེ་ཚོ་སྒྲུང་གཏམ་དུ་འབྲི་དགོས་མིན་ལ་བསམ་བློ་གཏང་།དེ་ཚོ་འབྲི་མི་རུང་།གང་ལགས་ཤེ་ན་གྲོག་མ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐོག་གི་སེམས་ཅན་ནུས་མེད་ཅིག་དང་ཆེས་མི་སྡུག་པ་ཞིག་ཡིན་པས་(དམའ་མཐའ་ཡང་སྐབས་དེར་ངས་དེ་ལྟར་དྲན་ཡོད)དེ་ཚོ་ངའི་བརྩེ་དུང་སྐོར་གྱི་སྒྲུང་གཏམ་ནང་དུ་འཇུག་དོན་མེད།དེ་ནས་ངས་སྒྲུང་གཏམ་ནང་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོའི་ཕྱོགས་སུ་བསམ་བློ་བཏང་། ངོ་མ་འདི་ནི་ཆེས་དཀའ་ཚེགས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཞིག་རེད། རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་དེ་ཚོས་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ཇི་ལྟར་འདེམས་བཞིན་ཡོད་དམ། ཁོ་ཚོའི་མོས་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་འདེམས་བཞིན་ཡོད་དམ། ཡིན་མི་སྲིད། སྒྲུང་གཏམ་དུ་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ནི་མི་ཐ་ཤལ་དང་རང་ག་བའང་བདམས་ཡོད་པས་མི་དེ་དག་རྩོམ་པ་པོ་ཚོས་མོས་ཕྱོགས་ག་ལ་ཡིན། ངས་དེ་ལྟར་སེམས་བཞིན་ཕལ་ཆེར་མི་སྣ་གཙོ་བོ་བློ་ངོར་ཤར།ཉལ་ཁང་དུ་ལོག་རྗེས་དེ་རིང་སྤྱི་ལེར་བཅོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་པའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གི་རྩར་བྱ་བ་གལ་ཆེན་ཞིག་སྒྲུབ་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པ་དེ་དྲན་གསོས་པས་མྱུར་དུ་གོན་པ་བརྗེ་བ་དང་སྐྲ་སྣུམ་དང་ངོ་སྣུམ་འབྱུག་པ་སོགས་ནམ་རྒྱུན་ཕྱི་རུ་འགྲོ་དུས་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་རྣམས་བསྐྱངས།དེ་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས་ཕལ་ཆེར་རང་གི་གཟུགས་པོ་དང་ཆེ་ཆུང་མཉམ་པའི་ཤེལ་སྒོ་དེའི་མདུན་དུ་ལངས་ནས་ཕར་འཁོར་ཚུར་འཁོར་ལན་འགའ་བྱས། སྐབས་དེར་ངས་གྲོག་མ་བརྗེད་ཟིན་ལ་སྒྲུང་གཏམ་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ལའང་བསམ་གཞིག་བྱེད་ཀྱིན་མེད། ང་བཞི་མདོར་ཐོན་སྐབས་དེ་རུ་གླ་འཁོར་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་ཡུལ་དུ་མི་འདུག ངས་འབྲུ་མི་གསལ་བའི་དམོད་པ་འགའ་བོར་རྗེས་གཞུང་ལམ་ཟུར་ནས་གོམ་པ་སྤོས་ཏེ་ཡར་ཙམ་སོང་བ་ན་ཁུག་མགོ་དེ་ནས་གླ་འཁོར་ཞིག་མར་ཡོང་བཞིན་པ་མཐོང་། ངས་རྐང་འགྲོས་དལ་དུ་བཏང་ནས་ལག་པ་གཡུག་ཙམ་བྱས། གླ་འཁོར་ང་དང་ཉེ་བར་སླེབས་དུས་ནང་དུ་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་ཟུང་འཛེག་འདུག་པར་མཐོང་།ཕོ་གཞོན་དེས་གཞོན་ནུ་མའི་སྐེ་ནས་འཇུས་ཤིང་ཕྲག་གཡས་པར་རྡེབ་རྡེབ་ལན་འགའ་བྱས། ངས་གློ་བུར་དུ་མདང་དགོང་གི་གྲོག་མ་དག་དྲན་བྱུང་བས་རང་དབང་མེད་པར་ངག་ནས་”གྲོག་མ”ཞེས་ཤོར། དེ་ལབ་ཚར་རྗེས་ང་ལ་འགྱོད་པ་ཚད་མེད་ཅིག་སྐྱེས་ཤིང་གཞོན་ནུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གོ་ཨེ་ཡོད་སྙམ་བཞིན་མགོ་བོ་དགྱེ་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གོ་མེད་པར་འདྲ། ཁོ་གཉིས་གཏམ་གླེང་གི་རྒྱ་རུ་ཚུད་འདུག མཚམས་མཚམས་སུ་གཞོན་ནུ་མ་དེས་ཁྲོ་ཉམས་རེ་བསྟན་ཅིང་ཡང་ཕོ་གཞོན་དེས་ཞུ་བ་རེ་བྱས་རྗེས་ཁོ་གཉིས་ཀ་བགད་པར་བྱེད།སློབ་གྲྭ་དང་ཐག་མི་རིང་བའི་ས་ནས་ཁོ་གཉིས་གླ་འཁོར་ལས་བབས། མ་གཞི་ངས་ཀྱང་ཁོ་གཉིས་དེ་རུ་བབས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་མ་ཟད་ཁོ་གཉིས་ཀྱང་གསལ་ཐག་ཆོད་ཤེས་ཡོད།ཁོ་གཉིས་གླ་འཁོར་དང་བྲལ་ནས་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་ངས་གླ་འཁོར་ཁ་ལོ་བ་བོས། ད་ལྟ་ངས་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཆུང་སྒོས་བོས་ཡོད་པས་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གོ་མི་སྲིད། ཁ་ལོ་བས་ང་ལ་ལྟ་ཙམ་བྱས་རྗེས་འཁོར་ལོའི་ཁ་བསྒྱུར་དེ་ངའི་ཕྱོགས་སུ་སླེབས་བྱུང་། ངས་རིན་གོང་ཡང་སྐད་ཆ་མ་དྲིས་པར་བྱང་ཆ་དོད་པས་འཁོར་ལོའི་ཐོག་ཏུ་འཛེག “གང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ”ཡུད་ཙམ་གྱི་རྗེས་ཁ་ལོ་བས་དེ་ལྟར་དྲིས། ཨོ་ཅིས་མི་བདེན། ངས་ཁོ་ལ་འགྲོ་ཡུལ་ཡང་བཤད་མེད།…

སྔོན་ལུང་པ་གཅིག་ལ་མུ་གེ་བྱུང་ནས། ཕྲུག་གུ་ཚང་མ་ཉིན་ལྟར་མི་ཕྱུག་པོ་ཞིག་གི་སྒོའི་མདུན་དུ་གྲལ་བསྒྲིགས་ནས་བག་ལེབ་རག་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དུས་ཚོད་རིང་པོ་མ་འགོར་བར་གཡོག་པོ་ཚོས་བག་ལེབ་མང་པོ་འཁྱེར་ཡོང་བ་དང་། ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱིས་བག་ལེབ་ཆེ་ཤོས་དེ་རག་ཐབས་སུ་ནང་འཁྲུག་ཤུགས་ཆེ་རྒྱག་གི་ཡོད། འོན་ཤང་བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་སུ་ཐོབ་མ་བརྒྱབ་པར་ངང་རྒྱུད་རིང་པོས་སོ་སོའི་བང་རིམ་བསྒུགས་ཏེ། བག་ལེབ་ཆུང་ཤོས་དེ་འཁྱེར་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད། ཉིན་གཅིག་མོས་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་བག་ལེབ་ཆུང་ཤོས་དེ་འཁྱེར་ནས་ཡོང་། ཁྱིམ་དུ་སླེབས་ནས་བག་ལེབ་གཏུབས་སྐབས་དེའི་ནང་ནས་སྒོར་བཅུ་རྙེད་པ་རེད། མོས་གློ་བུར་དུ་ཕྱུག་པོ་དེའི་འགྲམ་དུ་དངུལ་སྒོར་རྣམས་སློག་པར་ཕྱིན། ཕྱུག་པོ་དེ་བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་གིས་དྲང་པོ་བྱས་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་སྟེ། སྒོར་བཅུ་མ་ཚད་ད་དུང་རྔན་པར་སྒོར་ཉི་ཤུ་གནང་བ་རེད།། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།

བཞག་ལྡོམ་དར་རྒྱས་། འགྲོ་ བ་ཡོངས་འཇིག་རྟེན་འདིར་འཚོ་པར་སྒྲ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ་སྒྲའི་དབྱངས་ རྟར་བརྟེན་ནས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་འཕྲིན་ ལས་གསར་འགྱུར་དང་སྙན་འཇེབས་ཆེ་བའི་རོལ་དབྱངས་སོགས་ཉན་ཀྱི་ཡོད་། ད་དུང་འུ་ཚོས་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞབས་བྲོ་འང་རྒྱག་གི་ཡོད་། འུ་ཚོས་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་སྒྲ་ཐོས་སྐབས་བློ་བུར་དུ་གཡས་གཡོན་ལ་ལྟ་ཞིང་དེ་ཡིས་འུ་ ཚོའི་བདེ་འཇགས་སུ་རོགས་བྱེད་། ཡིན་ན་ཡང་། སྒྲ་དེ་གང་ཞིག་རེད་།སྒྲའི་གཡོ་འགུལ་། Sound Vibration རོལ་ དབྱངས་མཁན་པོས་རྔའི་ངོགས་སུ་གཞུས་སྐབས་རྔ་ལས་གཡོ་འགུལ་ལམ་འགུལ་སྐྱོད་ལྡན་ པའི་རླབས་རྒྱུན་འབྱུང་ཞིང་དེར་བརྟེན་ནས་གཡོ་འགུལ་ལྡན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་། ། དེ་ཡིས་ཉེས་འཁོར་གྱི་དངོས་པོ་དང་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་རླུང་རྡུལ་ཀྱང་གཡོ་འགུལ་ བྱ་། གཡོ་འགུལ་ལྡན་པའི་སྒྲ་དེ་མཁའ་རླུང་བརྒྱུད་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐོས་ཤིང་། དེས་ཁྱེད་ཀྱི་རྣའི་རྔ་ཆུང་ (eardrum) ཡང་གཡོ་འགུལ་བྱ་།སྒྲའི་རྦ་རླབས་། Sound Waves ཁྱེད་ ཀྱིས་རྡོ་ཕྲན་གཅིག་ཆུའམ་མཚེའུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་གཡུག་སྐབས་དེས་ཆུར་རྦ་རླབས་ བསྐྲུན་ཞིང་། རྦ་རླབས་དེ་ཀོར་ཀོར་ངང་ཕྱི་ལོགས་སུ་འཕྱོ་ཡོང་ལ་། འཕྱོ་ཡོང་བའི་རྦ་རླབས་དེའི་ནང་དུ་གཡོ་འགུལ་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་ཞིང་སྒྲའི་རྦ་ རླབས་དེ་ཡང་ཟླུམ་པོ་ཚུལ་དུ་ཕྱི་རུ་འཕྱོ་ཡོང་། འོན་ཏེ་། དེ་རྣམས་ཡར་དང་མར་ད་དུང་གཡས་དང་གཡོན་བཅས་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཕྱོ་འགྲོ དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐོས་བའི་སྒྲ་དག་ནི་སྐབས་རེ་འོག་དང་གོང་། མཚམས་རེ་ཁྱེད་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་ནས་སླེབས་ཡོང་།བྲག་ཅ་། Echoes སྒྲའི་རླབས་རྒྱུན་དེ་དངོས་པོ་ཧ་ཅང་མཁྲེགས་པོ་ངོགས་སུ་གཞུ་ཞིང་དེ་བྲག་ཅའི་ཚུལ་དུ་ཚུར་འཁོར་པར་གྲོང་འཁྱེར་གྱི་རླང་འཁོར་འཇོག་ས་(garage) ལྟ་བུའི་སྒོ་དོག་ཅིང་ངོས་ཡོད་ཚད་དངོས་པོ་མཁྲེགས་པོས་བཟོས་པ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་ བྲག་རོང་གིས་ཁེངས་བའི་མཐོ་སྒང་བོད་པའི་བྲག་འགག་ཞིག་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆེས་མཐོ་ བའི་སྒྲ་གང་ཞིག་བསྒྲོགས་ན་། སྒྲའི་དབྱངས་རྟ་དེ་ཕར་ཕྱོགས་སུ་བརྡབས་སྟེ་ཚུར་སྒྲ་འབྱུང་ཡོང་བའི་དེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་བྲག་ཅ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤན་ན་དངོས་པོ་སོབ་སོབ་རིགས་ཉལ་ཆས་དང་ས་གདན་། ད་ དུང་ནང་ཆས་ལྟ་བུ་ཁྱེད་ཀྱི་སྡོད་ཁང་གི་ནང་དུ་ཉར་ཏེ་སྒོ་ཡོད་ཚད་བརྒྱབ་ཅིང་ཧ་ ཅང་མཐོ་བའི་ཀུ་ཅོ་གང་ཞིག་བརྒྱབ་ཀྱང་ཚུར་སྒྲ་གང་ཡང་མི་ཐོས་། རྒྱུ་མཚན་ནི་དངོས་པོ་སོབ་སོབ་རིགས་ཀྱིས་སྒྲ་ཕར་འཐེན་ཞིང་དངོས་པོ་དེའི་ནང་དུ་ཉར་ (absorb) འདུག་པས་ཡིན་། དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་སོབ་སོབ་ཀྱི་རིགས་ནས་བྲག་ཅ་ཐོས་དཀའ་། སྒྲའི་མཐོ་དམའ་དང་དེའི་འདར་རྒྱུན་། Pitch and Frequency ཤུག་ལུ་(whistle) ལྟ་བུའི་སྒྲ་ཧ་ཅང་མཐོ་ཞིང་དུང་ཆེན་(horn) གྱི་སྒྲ་གཏིང་རིང་ཞིང་དམའ་།…