སྐྱ་རེངས་ན་གཞོན་རྩོམ་རིག་དྲ་བ།

ཆུང་ཚེ་རིང་གི་ཟིན་བྲིས་ལས་བཤུས། ༄༅། །གསར་བཏོད་ཀྱི་ལས་ཀ་ཐོག་མར་རྩོམ་སྐབས། མི་ཚོས་དེའི་གྲུབ་འབྲས་གང་འདྲ་ཞིག་འབྱུང་མིན་རང་གིས་མ་ཤེས་པའམ། སེམས་ལ་འཆར་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྟབས་“དེ་འདྲའི་ཅོལ་ཆུང་བའི་ལས་ཀ”ཞེས་བརྗོད་ཞོར་གསར་གཏོད་པར་ཁྲེལ་དགོད་བྱེད། ཅོལ་ཆུང་གི་བསམ་ཚུལ་ཐོག་ནས་འགོ་ཚུགས་པའི་གསར་བཏོད་ཀྱི་བྱ་བ་མང་ཆེ་བ་ལེགས་སྒྲུབ་ཡོང་གི་མེད་པས། མི་ཚོས་ཁྲེལ་དགོད་བྱས་པའང་ཧ་ལམ་འགྲིག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་སྔོན་མི་ཚོས་ཅོལ་ཆུང་དུ་བརྩིས་ཏེ་ཁྲེལ་དགོད་བྱས་པའི་བསམ་ཚུལ་ཁ་ཤས་ནི་ད་ཆ་དགེ་མཚན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གསར་བཏོད་དུ་གྱུར་ནས་ཁྲེལ་དགོད་བྱེད་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཧ་ཅང་དགའ་པོའི་ངང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པས། དོན་དངོས་སུ་གསར་གཏོད་པ་ཚོར་ཅོལ་ཆུང་ཞེས་སྨྲས་ཏེ་འཕྱ་དམོད་བྱེད་མཁན་དེ་ཅོལ་ཆུང་ཡིན་དང༌། གསར་གཏོད་པ་ཚོ་ཅོལ་ཆུང་ཡིན་བརྗོད་ཚོད་དཀའ་བ་ཞིག་རེད། གནད་འགག་འདི་གསལ་པོ་མཐོང་བའི་ཆེད་དུ་གཤམ་དུ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་དང་ལེན་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་གསར་བཏོད་ཁག་ཅིག་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ཡང་དགེ་མཚན་དེ་ཙམ་མ་བྱུང་བའི་གསར་བཏོད་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་གཅིག་ནི་ ༡༨༤༠ ལོར་དབྱིན་ཡུལ་དུ་གསར་བཏོད་བྱས་པའི་ཞྭ་མོ་ཞིག་རེད། ཞྭ་མོ་དེ་ནི་དབྱིབས་རིང་ལ་སྒང་བུ་ལྟར་ཕུས་འགེངས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། གསར་གཏོད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། མི་ཚོས་ཞྭ་མོ་དེ་གྱོན་ཚེ། རང་ཉིད་གཏིང་ཟབ་པའི་ཆུའི་ནང་དུ་ལྷུང་ནའང་ཆུའི་གཏིང་ལ་མ་བྱིང་བར་ཁ་ལ་འཕྱོ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ་དོན་དངོས་སུ་དེ་འདྲའི་ཕན་ནུས་ཀྱང་ལྡན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་གསར་བཏོད་དེར་མི་ཚོས་དགའ་མོས་གང་ཡང་བྱས་མེད། གསར་གཏོད་དེ་ཁྱད་མཚར་མི་འདུག་གམ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་མཚར་བའི་གསར་བཏོད་ཅིག་ནི་ ༡༩༧༤ ལོར་ སི་སིལ༌ ས྄་ལམ་ཕ་(Cecil Slemp) ཞེས་པས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་ལྷམ་དེ་རེད། ཁོང་གིས་གསར་བཏོད་བྱས་པའི་ལྷམ་དེ་ནི། ལྷམ་མཐིལ་གྱི་མགོ་ཡོད་སར་རྟིང་པ་དང༌། རྟིང་པ་ཡོད་སར་མགོ་བཟོས་ཡོད་སྟབས་ལྷམ་དེ་གྱོན་མཁན་ལ་བདེ་སྣང་དོད་པོ་མེད་ནའང༌། རྐང་རྗེས་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་གསལ་གྱི་ཡོད་པས་ རྗེས་འདེད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་མགོ་ཐོམ་གྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་ ༡༩༦༠ ལོར་ མར་ཊི་ ཨིར་ཝིང་(Mart Irving) དང༌། ཝི་ལི་ཡམ༌ ཌང་ཀེན་(William Duncan)ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ལྷམ་རྟིང་པ་མཐོ་ལ། གོམ་པ་སྤོ་སྐབས་གློག་འོད་ཆེམ་ཆེམ་དུ་འཕྲོ་བ་ཞིག་ཀྱང་གསར་བཏོད་བྱས་པ་རེད། དེ་ལས་ཀྱང་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་གསར་བཏོད་ཅིག་ནི། ༡༩༠༣ ལོར་ ཨེ༌ ཇེག་སོན་(Aü Jackson) ཞེས་པས་གསར་བཏོད་བྱས་པའི་བྱ་དེའི་མིག་ཤེལ་རེད། ཁོང་གིས་བྱ་དེའི་མིག་ཚད་དང་མཚུངས་པའི་མིག་ཤེལ་བཟོས་ཏེ་བྱ་དེ་ཕན་ཚུན་འཛིངས་རེས་བྱེད་སྐབས་མིག་ལ་གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ཉེན་ཁ་འགོག་ཐབས་བྱས་པ་རེད། ཡ་མཚན་པོ་མི་འདུག་གམ། ཧ་ཧ་ཧ་་་་་་ ད་དུང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཉི་གདུགས་ཅན་གྱི་རྟ་ཞིག་སེམས་ལ་འཆར་ཐུབ་པ་འདུག་གམ། ༡༨༦༨…

སྙན་ངག་པ་བེ་རི་དཔལ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྙན་རྩོམ་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་པ<>ལ་ཤིས་འཕྲིན་དུ་ཕུལ་བ། བེ་རི་འཇིགས་མེད། དཔལ་ལྡན་ངག་རིག་རླབས་ཀྱི་རྐང་བཏེགས་ལས། ། རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་མཛེགས་པའི་བུ། ། སླར་ཡང་རིག་བྱེད་སྣང་བའི་དགའ་སྟོན་དུ། ། སྒྱུ་རྩལ་མཆོད་མེ་སྦར་བ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ། ། ཀྱེ། ལྷོ་མཐའི་ནགས་ཀླུང་འགྲིམས་པའི་སྨྱུགས་ཐོགས་པ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉིང་ཁུར་གཞིབ་པའི་སྙན་ངག་པ། ཚོར་བའི་མེ་སྟག་འཆེད་པའི་རྟོག་འཆར་བ། གནས་ལུགས་ཀྱི་གསང་བ་བརྟོལ་བའི་བསམ་བློ་བ། ཁྱེད་ཀྱི་སླར་ཡང་སྒྱུ་རྩལ་དང་ཚོར་བ་བརྡར་བའི་མཆོད་མེ་གསེར་ཀོང་སོ་བརྒྱད་སྦར་བའི་གཙུག་ལག་གི་མཆོད་སྟེགས་གསར་བ་ཞིག ཕ་མའི་དྲན་གསོ་དང་མཁས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་དུ་བསྐྲུན་འདུག་པར་ངས་མར་མེ་རྐང་རེ་རེ་བཞིན། གསེར་གྱི་མཆོད་ཀོང་དང་དངུལ་གྱི་སྡོང་བུ། ལྷབ་ལྷུབ་ཏུ་མཆོད་པའི་མེ་ལྕེ། ལྷང་ལྷང་དུ་འཚེར་བའི་འོད་སྣང༌། མཐའ་ན་གསེར་ཀོང་བསྒྲིག་སའི་མཆེད་སྟེགས་ཀྱི་སྒྲིག་བཀོད་ཚན་ཆད་ལ་གློག་འཕྲིན་རྒྱུད་ནས་ཞིབ་བལྟས་བྱས། ཀྱེ། སྙན་ངག་པ། ཁྱེད་ཀྱི་སེམས་ཁོང་ནས་འཕྱོ་བའི་ཚོར་རླབས་རེ་རེ་བཞིན། ཁྱེད་ཀྱི་ངག་སྒོ་ནས་བརྡོལ་བའི་སྙན་ཚིག་གི་ཟེགས་མ་རེ་རེ་བཞིན། གནའ་རབས་ཀྱི་སྲོག་རྩ་ལྡན་ལ་དེར་རབས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་འཕར་བའི་ཁྱད་ཆོས་རེ་འབུར་དུ་ཐོན་པས། དེང་རབས་ཀྱི་མཆོད་སྟེགས་ཐོག་སྒྲིག་པའི་མཆོད་མེ་རྐང་རེ་རེ་བཞིན་ཟིམ་པ་མེད་པའི་འོད་སྣང་གི་བང་རིམ་བརྩེགས་ནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་བུ་གསལ་བའི་རམ་འདེགས་སུ་འཆར། ཀྱེ་སྙན་ངག་པ། དངོས་ཡོད་དང་རྟོག་འཆར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཉུལ་ནས་སྒྱུ་རྩལ་དང་ཚོར་བའི་ཚེ་སྲོག་འཚོལ་མཁན། གནས་ལུགས་དང་འཆར་ཡན་གྱི་སོ་མཚམས་ནས་བདེན་དོན་དང་འཁྲུལ་སྣང་འདྲེས་ནས་འཆར་ཡན་གྱི་རྒྱངས་གླུ་ལེན་མཁན། སྙན་ངག་གི་གྲུ་ཁ་ནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དབྱངས་རྟ་གྱེར་མཁན། ལས་དབང་གི་ཕམ་ཁ་ལ་སྨེང་སེམས་ཀྱི་འཁང་ར་འདོན་མཁན། སྡང་ཟུག་གི་མིག་འོད་ལ་མཆིལ་ཞགས་ཀྱི་སྐྱེས་ལན་འདེབས་མཁན། གུ་དོག་གི་ལྕགས་སྒྲོག་ལ་ཚིག་མཚོན་གྱི་སྟ་རེ་གཡུག་མཁན། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་བུ་ལ་རྩོམ་རིག་གི་གོམ་པ་རྒྱག་མཁན།། མདུན་ལྗོངས་ཀྱི་ཀྱོག་ལམ་ལ་རེ་དྭོགས་ཀྱི་སྐྱོ་གླུ་ལེན་མཁན། རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་ལ་དྲན་གསོའི་རྡོ་རིང་སློང་མཁན། ཁྱེད་ཀྱིས་སྦར་བའི་མཆོད་མེའི་འོད་ངོགས་ནས་གསལ་བ་ནི། དྲན་རྟེན་གྱི་རྡོ་རིང་གཉིས། མེ་ཏོག་གི་ཚོམས་བུ་བཅུ་གཉིས། ཁེར་རྐྱང་གི་ཆིག་ལབ་བཅུ་བཞི། སྨྱོན་པའི་གཟི་གླུ་བཅུ། རང་མོས་ཀྱི་འདབ་གཤོག་བཞི་བཅས། སྒྱུ་རྩལ་དང་ཚོར་བའི་གསོན་ཤུགས་འཕར་བའི་འོད་ཐིགས་རེ་རེ་བཞིན། ཚོར་བའི་ཀློང་དུ་བསྐྲུན་པའི་རྡོ་རིང་དང༌། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་འཚར་ཁ་རྒོད་པའི་ལྡུམ་རའི་ཚོམས་བུ། རྟོག་འཆར་སྤྲིན་གསེབ་ན་ལྡིར་བའི་བཟི་གཏམ། རང་མོས་ཀྱི་གཤོག་རླབས་རྩེན་ནས་འཕུར་ལྡིང་གྱི་རྣམ་པ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་འཆར་འོང་ལ། རི་མོ་བཞིན་འབུར་འོང༌། དེར་བརྟེན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་བུ་འདི་ནས་གནའ་རབས་མཁས་པའི་ཞབས་རྗེས་བསྙེགས་འདུག་ལ། དུས་རབས་གསར་བུ་ཚོའི་སྔོན་དུ་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་སྨྱུ་གུའི་རུ་ཚོན་གསར་པ་ཞིག་ཀྱང་འཕྱར་འདུག་པར་ངས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་རྒྱུ་ཡིན་ལ། བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱང་གླུ་འདི་ཡང་རྒྱངས་རིང་ལས་ཁྱོད་ལ་བླངས་པ་ཡིན། ཀྱེ་སྙན་ངག་པ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་འོད་སྣང་མཆེད་པའི་སྙན་ངག་གི་མཆོད་མེ་སྦར་མཁན། ངས་ཁྱེད་ལ་ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་སྔོན་གྱི་དྲན་ཡོལ་དུ་འཆར་བའི་བྱུང་འདས་ཀྱི་རྨི་ལམ་ཞིག་སླར་ཡང་དྲན་གསོ་གཏོང་འདོད་བྱུང༌།…

སྐལ་བསང་ མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་ནི་རང་གི་བདེ་སྐྱེད་ཡིན།། མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ནི་རང་གི་སྟོབས་ཤུག་ཡིན།། མི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་ནི་རང་གི་མཛེས་རྒྱན་ཡིན།། མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་རང་གི་ནོར་བུ་ཡིན།། གངས་ཅན་བོད་མིས་དབང་བའི་རིགས་གཞུང་འདི།། སྟོང་གསུམ་མུན་པ་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཡིན།། ཞི་བདེས་རྦ་རླབས་རྒྱས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན།། བདེ་བའི་ལངས་མཚོ་རོལ་བའི་གངས་ཕྲུག་ཚོར།། སྐྱེད་པའི་རིགས་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་མ་ནོར་ཨང།། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།