ར་ས་ཕོ་ཉ། དུས་རབས་ཀྱི་འཛད་མཐར།ཚུལ་རོལ་གྱི་ཐ་མར།ས་གཞི་ཡོམ་ཡོམ་བྱས། བྱང་ཤར་ནས་འུར་སྒྲ་གྲགས།ལྷོ་ནུབ་ནས་སྨྲེ་ངག་འདོན།ངེད་ཅག་བོད་མིའི་ཚེ་སྲོགབཙན་པོའི་འབར་འཐིལ་ན་ཡོམ་ཡོམ་བྱས། ཅི་རེད་དམ། ས་ཡོམ་རེད་ཨང་ས་ཡོམ། རྟག་ཏུ་ས་ཡོམ་ལ་འཇིགས་ནས་ཡོད་ལ།ས་ཡོམ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་ཡོད།ས་ཡོམ་ལས་བྲོས་པར་དཀའ་ལ།ས་ཡོམ་དང་ལྷན་དུ་གནས་པར་ཡང་དཀའ། གང་རེད་དམ། འདི་ན་ངེད་ཅག་གི་ཕ་གཞིས་ཡིན། ས་ཆེན་པོ་དུམ་བུ་ལྔར་བཀས་ཀྱང་།གནམ་ཆེན་པོ་ཆར་བཞིན་ཟགས་ཀྱང་།དུས་རྟག་ཏུ་ས་ཡོམ་གྱིས་ཉེན་པ།འདི་ནི། ངེད་ཅག་གི་ཕ་གཞིས་ཡིན་པས།ཚེ་སྲོག་གི་ཕུར་པས་ཁྱོད་ལ་བཏབ་ཆོག ས་ཡོམ་ལགས། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།
གཞན་སྐུལ་ཀ་བཤད་མ།
ཨ་འདུས་མིག་ཆུ། ས་ར། ཀ་མད་སུམ་ཅུའི་ཕྲེང་ཐག་ལ་རྒྱུས་པའི།།ཁ་སེམས་མཐུན་པའི་རེ་སྐུལ་ཚིག་བཟང་འགའ།།ག་ལེར་ཁྱེད་ཚོའི་ཐོས་འཛིན་བུ་ག་རུ།།ང་ཡིས་འབུལ་ལོ་བརྩེ་ལྡན་སློབ་གྲོགས་ཚོ།། ཅ་ཅོའི་གཏམ་ལ་མགོ་བོ་མ་རྨོངས་ཤིང་།།ཆ་ལུགས་མཛེས་བཟོས་ཕྱོགས་ལ་མི་འབད་པར།།ཇ་ཆང་འཐུང་བས་ཡིད་སེམས་མི་ཚིམས་པར།།ཉ་ཉོག་མེད་པར་ཐོས་བརྩོན་བྱོས་ཤིག་དང་།། ཏྰ་ལའི་བླ་མའི་ལེགས་བཤད་ནོར་གྱི་མཆོག།།ཐ་ཐོར་ཙམ་ཞིག་ཐོས་པའི་མི་ཆོག་པར།།ད་དུང་ལྷག་པར་སྦྱོང་བརྩོན་བྱས་གྱུར་ན།།ན་མཉམ་གྲོགས་པོའི་དབུས་ན་མཆོག་ཏུ་བསྔགས།། པ་སངས་མདངས་ལ་འཁུ་བའི་སེམས་ཀྱི་ངོར།།ཕ་མཐར་སོན་པའི་རིག་གནས་སྦྱང་འདོད་དེ།།བ་མོའི་འོ་མ་འཐུང་ལྟར་འབད་པ་ལས།།མི་འཇོན་མི་ཤེས་ཟེར་ནས་མ་འདུག་ཨང་།། ཙ་རིའི་སྨྱུག་ལྟར་སྐུ་ལུས་གཞོན་པའི་དུས།།ཚ་གྲང་ངལ་བ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ནི།།ཛ་ཛོར་མེད་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་ཚེ།།ཝ་ལེར་དོན་ཆེན་ཞིག་ནི་འཆར་ངེས་སོ།། ཞ་སྨྱུག་ལག་ཏུ་བཟུང་བའི་སློབ་གྲོགས་ཚོ།།ཟ་མ་ཡག་ཙམ་རག་པས་མི་ཚིམས་པར།།འ་ཅག་གངས་ཅན་རིག་བཅུའི་བདག་ཉིད་དེ།།ཡ་ཐོད་མིག་བཞིནགཅེས་པར་སྼུངས་ཞིག་དང་།། ར་ས་གྲོང་ན་རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོས།།ལ་རྒྱའི་མེ་སྟག་འཕྲོ་བ་གོ་ཡོད་ཚེ།།ཤ་ཟད་རུས་ལ་ཐུག་པའི་སློབ་སྦྱོང་གིས།།ས་ཆེན་འདི་ལ་བྱས་རྗེས་འཇོག་ལ་འབོད།། ཧ་ཅང་སེམས་པའི་ཚིག་ཕྲེང་འདི་དག་ལ།།ཨ་མའི་གསུང་ལྟར་སྙན་མོ་མེད་ན་ཡང་།།ཧ་ལམ་ཁྱེད་ཚོར་དགའ་བའི་མྱི་བུ་དེ།།ཨ་འདུས་མིག་ཆུས་ཁྱེད་ཅག་ཀུན་ལ་ཕུལ།། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།
ཕྱིའི་ཆར་ཐག་ཆོད་ཀྱང་ནང་གི་ཐིགས་ཐག་ཆོད་ཡོད་དམ།
ཉེ་ལམ་གྱི་རྙོག་གླེང་ཐད་བསམ་གཞིགས་བྱས་པའི་ཟིན་ཐོ་ཆ་ལེ་ཆོལ་ལེ་གཤམ་གསལ།ཁང་གསར་རྡོ་རྗེ། ༡༽༸གོང་ས་མཆོག་གི་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གནང་བའི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་པ་བཞིན་ཡིན་མིན་དང་།དབུ་མའི་ལམ་ལ་བཀའ་ཤག་གི་དབུ་མའི་ལམ་དང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་གཉིས་ཡོད་ཚུལ་འདིར།ཉེ་ལམ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མཆོག་གིས་ལུང་རིགས་དཔང་རྟགས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་དགག་བཞག་ཚ་ནན་གནང་ཡོད་ལ།འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་དུའང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཐེངས་ཁ་ཤས་གནང་ཟིན་འདུག ངས་དེ་སྔོན་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འདིའི་ཐད་རྙོག་གླེང་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེའི་གཞི་རྩ་ནི། གཅིག་ནས་སི་ཊའི་སི་བྷག་གི་གྲོས་འཆར་ལ་རིམ་པས་འགྱུར་བ་བཏང་བ་དང་མཉམ་དུ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་རང་གིས་ཀྱང་དབུ་མའི་ལམ་ལ་འགྲེལ་བཤད་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་གནང་བ་དེར་ཐུག་འདུག་དྲན། དཔེར་ན་བཀའ་ཁྲི་མཆོག་གིས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་མཐའ་བརྒྱད་ཚུལ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བཤད་རིང་པོ་ཞིག་དང་། ཡང་དབུ་མའི་ལམ་ཀྱི་གནས་བབ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་ལས་མཐོ་བ་མིན་རུང་དམའ་བ་མིན་ཚུལ་ལྟ་བུའི་འགྲེལ་བརྗོད་ཁ་ཤས་གནང་རྗེས། མཐའ་མ་བོད་རིགས་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་དང་། དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་ནས་དགོས་ཚུལ་གསུངས་པ་སོགས་ལ་ཐུག་པ་རེད་དྲན། འོན་ཀྱང་ཉེ་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟ་སྐབས། རྙོག་གླེང་དེ་ཚོའི་གཞི་རྩ་ནི་གཙོ་བོ་བཀའ་ཁྲིའི་གསུང་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འགལ་ཟླའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ་གསལ་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་། དེ་ཡང་འགལ་ཟླ་དེའི་ཁོངས་སུ་རང་བཙན་དང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་འཐབ་རྩོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། བཀའ་ཟུར་དང་བཀའ་ཤག་གི་འགལ་ཟླ་དང་། སྤྱི་འཐུས་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་འགལ་ཟླ། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་རྙིང་པ་དང་གསར་པའི་བར་གྱི་འགལ་ཟླ། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གསར་པ་དང་རྙིང་པའི་ཤོག་ཁག ཚོ་ཁག་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྙོག་གླེང་ཙམ་ནས་འགོ་ཚུགས་པའི་ན་ཚ་རྙིང་པ་སོགས་འགལ་ཟླ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་མངོན་ཞིང་། དེར་བརྟེན་བཀའ་ཤག་གིས་གསལ་བཤད་ཞལ་ན་ན་གནང་ནའང་འདྲ། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྦུག་དམ་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་རིན་པོ་ཆེ་སྩལ་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ག་རེ་གནང་ནའང་གསལ་པོ་ཆགས་དུས་མེད་པ་འདི་ནི་མཐར་གཏུགས་ནས་བཤད་ན་རྣ་བར་མ་སོང་བ་རེད་མ་གཏོགས་རྣ་བས་མ་གོ་བ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད༌སྙམ། ༢༽ རྙོག་གླེང་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟོས། བགྲོ་གླེང་ཟང་ངེ་ཟིང་ངེ་ཞིག་བྱས། ཉན་ཞིབ་རིང་པོ་ཞིག་བྱས་མཐར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་མོས་གྲོས་ཆོད་གཅིག་བཞག་པའི་ནང་ཡང་བསྐྱར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་གང་གནང་ལ་མོས་མཐུན་ཡོད་སྐོར་དང་། ལྷ་དགོངས་འགལ་འཁྲུག་བྱུང་ཚེ་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གསལ་ཡོད། དེ་ནི་གྲོས་ཆོད་དེའི་ངོ་གདོང་རེད། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་ཚང་བའི་ཐབས་ལམ་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན་འཁྱེར་ཤོག་ཅེས་ཞལ་གསལ་པོས་གསུངས་དུས། དེ་འདྲའི་ཐབས་ལམ་གསལ་པོ་འཆར་འབུལ་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་བརྟེན། ཡང་བསྐྱར་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བབས་པར་སྣང་། འདིར་ང་ཚོས་དོགས་པ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ནི། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གནང་བའི་བསམ་འཆར་ཡིག་ཆ་དེར་སྤྱི་འཐུས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཤི་ཡང་མོས་མཐུན་མེད་ཅེས་བཤད་པར་མ་ཟད། སྤྱི་འཐུས་ལ་ལས་ད་དུང་གླེན་རྟགས་དོད་པོས་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བོད་མི་མང་གིས་བྱེད་ཀྱི་རེད་གསུངས་པ་དོན་ལ་གནས་མིན་དོགས་འདྲི་དང་། ཐ་ན་ལ་ལས་རྒྱ་ནག་འོག་ཏུ་ཕྱིན་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་མིན་གྱི་ལྐུགས་རྟགས་ཚ་བའི་དྲི་བ་དྲིས་ཚུལ་འདི་དག་ལ་བསམས་ན། སྤྱི་འཐུས་ཉུང་ཤས་འདི་ཚོས་སྤྱི་མོས་ཡོད་ཅེས་པ་ནི། ༸གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་གཞུང་གི་མཛད་བྱུས་ལ་སྒོ་ཀུན་ནས་རྒོལ་བར་བརྩམས་ཀྱང་ལུང་རིགས་རྒྱུ་མཚན་དང་དཔུང་གང་གིས་ཀྱང་རྒོལ་བའི་ནུས་པ་ཟད། རང་ངོས་ནས་ཐབས་ལམ་འདི་ཡིན་ཞེས་པའང་འཆར་འབུལ་མ་ཐུབ་སྟབས། རེ་ཞིག་མོས་མཐུན་ཡོད་ཁུལ་བྱས་པ་ཙམ་ལས། དོན་དུ་འདི་ཚོས་སླར་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཚེ་ཁ་གཡར་ས་གང་འོས་ཤིག་བཙལ་ཏེ་རྙོག་གླེང་བཟོ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་སྙམ་པས། ཕྱི་ཆར་པའི་ཆར་ཐག་ཆོད་ཀྱང། ནང་ཐིགས་པའི་ཐིགས་ཐག་ད་དུང་ཆོད་མེད་དོ།། ཚིག་གཞན་གྱིས་བཤད་ན། ཁྲིམས་དོན་ལྟར་ན་ཐག་ཆོད་ཀྱང་དངོས་དོན་ལྟར་ན་ད་དུང་ཡང་འཁྲུན་ཐག་ཆོད་མི་འདུག་གོ ། ༣༽ བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་འདི་བོད་མི་ཡོངས་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། སེམས་ཁྲལ་ཡོད་ན་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཀ་ལ་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད་དགོས་ཀྱང་རང་བཙན་བཤད་དུས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཆོལ་ཁ་གཅིག་གི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྟག་པར་ངར་དགོས་དོན་དང་། དབུ་མའི་ལམ་བཤད་དུས་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དུ་ཆོལ་ཁ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཤོག་ཁག་གཅིག་གིས་ཚོར་སྣང་སྐྱེན་པོ་བྱེད་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་དང་འདི་ལྟར་ངར་ངར་ཤོར་ཤོར་བྱེད་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་སུ་གནད་དོན་གང་ཞིག་སྦས་ཡོད་དམ། འདི་ཚོ་ནི་ངས་བཤད་ཚོད་མི་ཤེས་པའི་དྲི་བ་རེད། འདི་ཚོ་ནི་ཀུན་གྱི་སེམས་ན་ཤར་བའི་དྲི་བ་རེད། དེ་ཚོར་ལན་ག་རེ་ཡོད་དམ། ༤༽ ད་ཐེངས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ཧྲིལ་པོར་བལྟ་སྐབས་ང་རང་ཡིད་འགུལ་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་གསུམ་བྱུང་། དེ་ཡང་དང་པོ་ནི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་མཁས་དབང་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་མཛངས་དཀྱེལ་ཆེ་བའི་བློ་གྲོས་དང་།…
ཐོག་མར།
གཡག་རྭ། འཇིག་རྟེན་མི་ཚའི་ལམ་འཕྲང་རྒྱུ་བ་ནས།།གནམ་ས་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་འགྲོ་བ་མིའི།།སྡུག་སྡུག་ཚོར་བ་ལྕི་མོ་བསྐོས་པའི་ལས།།མི་འདོད་ན་ཡང་རང་དབང་སུ་ལ་ཡོད།། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།
མིང་གསར་འདོགས་ཚུལ། ༼གནམ་རིག་ས་ཁམས་སྐོར།༽
ཁོ་བོའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་ལས་ཟི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔར་དུ་སྐྲུན་པའི་༼རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་༽ཞེས་པའི་དེབ་གཅིག་གཡར་རྒྱུ་བྱུང་། དེབ་དེ་ནི་ཆེས་ཡོངས་གྲགས་མིན་པའི་མིང་ཚིག་གསར་པ་མང་པོ་དང་སྙིང་པ་འགའ་རེ་དཔར་རིས་བཅས་བཀོད་འདུག་པ་དང་། དེའི་ནང་དོགས་འཆར་ཡོད་ན་བསམ་འཆར་ཤོད་རོགས་བཅས་ཀྱང་འཁོད་འདུག་པས། ངོས་ནས་གོ་སྐབས་བྱུང་དུས་དེབ་དེའི་ནང་གི་དོགས་གཞི་ཡོད་པའི་མིང་ཚིག་དང་། ཡང་ལེགས་ཆ་མཐོང་བའི་མིང་ཚིག་དེ་འདྲ་རིམ་པས་ཟིན་བྲིས་འདིར་བཀོད་ནས་དྲ་གྲོགས་ཚོའི་བསམ་འཆར་ཉན་རྒྱུ་ཡིན།ལེགས་ཆ་ཡོད་པའི་མིང་ཚིག༡ Radar རེག་བརྡ།༢ satellite འཁོར་སྐར།༣ annual solar eclipse ཉི་མ་གདུབ་འཛིན།༤ total solar eclipse ཉི་མ་ཧྲིལ་འཛིན།༥ partial solar eclipse ཉི་མ་ཆ་འཛིན།༦ planetarium གནམ་རིག་ཁང་།༧ terraced ཐེམ་ཞིང་། དོགས་འཆར་ཡོད་པའི་མིང་ཚིག༡ coral reef བྱུར་བྲག༢ volcano མེ་རི། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།