སྣང་བ་མཐའ་ཡས་མི་ཡི་གལ་རོལ་ནས།། སྐྱེས་རབས་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ་ནར་རིམ་སྟེ།། གངས་ལྗོངས་མུན་གླིང་སྒྲོན་མེའི་ངང་ཚུལ་ཅན།། སྐྱབས་མགོན་པཎ་ཆེན་སྙིང་ནས་རྗེས་སུ་དྲན།། གང་གི་སྐུ་ཡི་ཕྲེང་བ་གསེར་རི་ལས།། སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་རབ་བསྒོམས་ཕྱིར།། གངས་ལྗོངས་ཡ་རྫིའིི་ཡུལ་དུ་བཞད་པ་ཡི།། སྐྱབས་མགོན་པཎ་ཆེན་སྙིང་ནས་རྗེས་སུ་དྲན།། དབུས་གཙང་ཞིང་དུ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བསྐྱོང་བའི་སླད།། ཞབས་རྗེ་པད་མ་བགོད་ཏེ་སེང་ཁྲིད་སྟེང་།། མངོན་པར་འཁོད་ནས་འགྲོ་དོན་མཁུར་བཞེས་གྱི།། སྱྐབས་མགོན་པཎ་ཆེན་སྙིང་ནས་རྗེས་སུ་དྲན།། དམར་དམག་འདྲེ་ཡིས་གངས་ལྗོངས་གཏོར་ཤུལནས།། མི་བཟོད་སྙིང་རྗེ་རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་པའི་དབང་།། མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་ཡུལ་ལ་བྱོན་པ་ཡི།། སྐྱབས་མགོན་པཎ་ཆེན་སྙིང་ནས་རྗེས་སུ་དྲན།། ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྡུག་མངོན་གསལ་གྱི།། ཁྲི་བདུན་ཡིག་འབྲུ་མུ་ཏིག་ཕུང་པོ་ཉིད།། རིན་ཆེན་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་ནས་སྤེལ་མཛད་པའི།། སྐྱབས་མགོན་པཎ་ཆེན་སྙིང་ནས་རྗེས་སུ་དྲན།། ཞུམ་མེད་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་གོ་བསྒོན་ནས།། གངས་ཅན་འགྲོ་རྣམས་སྡུག་ལས་སྐྱོབ་བའི་ཕྱིར།། མུན་ནག་བཙོན་དང་རྡུང་སྡིགས་མྱོང་བ་པོ།། སྐྱབས་མགོན་པཎ་ཆེན་སྙིང་ནས་རྗེས་སུ་དྲན།། རྒྱལ་ཐང་ཡོན་ཏན་གྱིས། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།
གྲོགས་པོ་ཞིག་ལ་སྤྲིངས་པ།
ར་ས་ཕོ་ཉ། ཀ་ཡེ་གསོན་དང་གྲོགས་པོ་གྷ་ཇེ་ནི།ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་གྲོགས་པོ་ཡིན་ན་ནི།ག་ཡང་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་གཏོང་ངེས་ནའང་།ང་ལ་ད་རུང་མི་སླེབས་སེམས་པ་སྐྱོ། ཅ་ཅོ་དབྱིན་སྐད་འདྲེ་མོ་དེའི་ཆེད།ཆ་འཇོག་གྲོགས་པོ་ཚང་མ་བློས་བཏང་ན།ཇ་ཆང་ཁམ་བུ་གང་གི་ཆེད་དུ་ནི།ཉ་ཤ་ལུག་ཤ་བཏང་དང་ཁྱད་པར་ཅི། ཏ་ལའི་བླ་མའི་བཀའ་ཡིས་མ་བསྐུལ་ཞིང་།ཐ་མལ་དབུལ་པོ་དག་གིས་མ་གསོལ་བར།ད་ལྟ་དབྱིན་ཇིའི་ཡུལ་དུ་འཁྱམས་པ་འདི།ན་གཞོན་གཤོག་རྩལ་ངོམ་པའི་ཚུལ་རེད་དམ། པ་ལགས་དམ་པའི་རེ་བཞག་མ་ཤོར་བར།ཕ་རོལ་མགོ་སེར་ཚོ་དང་ཐག་རིང་བྱོས།བ་ལྒང་བཞིན་དུ་དབྱིན་སྐད་རྒྱབ་དྲག་ན།མ་གིའི་རྫབ་དོང་ནང་དུ་ཟགས་ཡོང་ང་། ཙ་རྟགས་ཙམ་གྱི་གྲོགས་པོའི་ལ་རྒྱ་ཞིགཚྭ་འབུམ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ལ་ཨེ་ཡོད་བསམ།ཛ་དྲག་གཤེན་རྗེའི་འཕྲང་སྒོར་སླེབས་མེད་ན།ཝ་ལེར་ངེད་ལ་བརྡ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ངེས། ཞྭ་མོ་ལྷགས་པས་ཁུར་འདྲའི་གྲོགས་པོ་ཁྱེད།ཟ་འོག་ལོན་ཌོན་གྲོང་དུ་སླེབས་པའི་ཚེ།འ་ཅག་གྲོགས་ཚང་མ་བརྗེད་སོང་ན།ཡ་ཡུག་བསྒྲིལ་ནས་ཚུར་ལ་ལོག་མ་ཡོང་། ར་ཅོ་ཅན་གྱི་རྒྱབ་ནས་ཕུགས་པ་ལས།ལ་ལུང་འདི་ན་ལན་གཅིག་ཚུར་འོང་ཚེ།ཤ་ཕྱེད་རུས་ཕྱེད་བཟོས་པར་མ་གྱུར་ན།ས་སྟེང་འདི་ན་ར་ས་ཕོ་ཉ་མེད། ཧ་ཧ་ཞེད་སྣང་མ་བྱོས་གྲོགས་པོ་ལགས།ཨ་ཙི་དུས་ཚོད་བྱུང་ན་ཁ་པར་ཐོངས།ཧ་ཅང་རིན་གོང་ཆེན་པོ་ཡིན་འདུག་ན།ཨ་དྲུང་ལག་ཏུ་ཨང་ཀི་སྐུར་ཤོག་དང་། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།
བི་རི་ཞེས་པའི་ཐ་མག
བི་རི་ཞེས་པ་ནི། ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་དར་བའི་ཐ་མག་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྡོ་ཐ་ཏམ་པ་ཀོ་tabaccoཧྲོབ་ཧྲོབ་དེ་འདྲ་ཏེན་བྲུའི་tenduཤིང་ལོའི་ནང་འགྲིལ་ནས་བཟོས་བཞག་པ་དང། བཟོ་མཁན་ཡང་བི་རི་བཟོ་གྲྭའམ་བཟོ་ས་དེའི་ཁྱིམ་གྱི་བུད་མེད་ཚོ་ཡིན། རྒྱ་གར་ནང་ཕྱི་ལོ་༡༩༠༠ལོར་བཟོ་གྲྭ་མགོ་མཛུགས་བྱས་ཡོད། བི་རིའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁ་སོགས་ལ་བཅོས་ཐབས་མེད་པའི་རྨ་oral cancerཆགས་ཉེན་ཡོད། བི་རི་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཐ་མག་ལས་རིན་གོང་ཁེ་བས་ཨེ་ཤ་ཡ་ལྷོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་མང་པོས་ཡུན་རིང་སྤྱད་ཐུབ་པར་སོང་། བི་རི་ལ་དབུལ་བུའི་ཐ་མག་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་གྱི་ཡོད། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།
ཕ་སྤྲེལ་རྒན་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་ཡིན་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད།
བོད་ཀྱི་ས་ཁམས་ཆགས་ཚུལ་ནི་ཧ་ཅང་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་དང་ཐོག་འཛམ་གླིང་ཆགས་ས་ནི་ཆུས་འཁྱིལ་ཡོད།དེ་ནས་བོད་ཆགས་སའི་ས་ཆར་སྤྲེལ་ཞིག་ཕེབས་ནས་ཁོང་གིས་ས་ཆ་དེ་ཆུའི་ནང་ནས་ཡར་འཐེན་ཏེ་རིམ་བཞིན་ཆུ་ཉུང་དུ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ནས་སེམས་ཅན་དང་མི་རྣམས་ གནས་སྡོད་བྱེད་པ་བྱུང༌།སྤྲེལ་དེ་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་རྩེད་ཐང་གོང་པོ་རིར་མཚམས་སུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཉིན་གཅིག་སྲིན་མོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ལ་ཞེད་སྣང་སྐུལ་སྟེ་གལ་ཏེ་ཁོང་གིས་ཁོ་མོ་དང་ཆང་ས་མ་བརྒྱབ་ཚེ་བདུད་ཞིག་དང་ཆང་ས་བརྒྱབ་ནས་བདུད་ཕྲུག་མང་པོ་སྐྱེས་པ་མ་ཟད་ས་ཆ་དེ་ཆ་ཚང་མེད་པ་བཟོ་གི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་རེད།ཁོ་མོ་ནི་རྗེ་བརྩུན་སྒྲོལ་མའི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན། བློ་རིག་བཀྲ་བའི་སྤྲེལ་རྒན་དེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བཀའ་དང་བརྒྱབ་འགལ་མི་བྱེད་ཀ་མེད་ཐུག་ནས་སྲིན་མོ་དེ་དང་ཆང་ས་བརྒྱབ་པ་རེད།སྨོན་ལམ་བཟང་པོས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་རྗེས་ལ་ཁོང་གཉིས་ལ་སྤྲ་ཕྲུག་དྲུག་འཁྲུངས་པ་རེད།སྤྲེལ་རྒན་གྱིས་ཁོང་གི་སྤྲ་ཕྲུག་དྲུག་རྣམས་ནགས་ཚལ་གྱི་དཀྱིལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་དུ་བཅུག་ཅིང་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ལ་སྤྲ་ཕྲུག་ལྔ་བརྒྱར་གྱུར་པ་རེད། ནགས་ཚལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཤིང་ཏོག་རྣམས་རྫོགས་ལ་ཁད་དུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང་སྤྲ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲེལ་རྒན་ལ་ཁོང་ཚོར་ལྟོ་ཆས་འཚོལ་དགོས་པའི་རེ་བ་བཏོན་པ་རེད། སྤྲེལ་རྒན་ག་བྱེད་འདི་བྱེད་མེད་པར་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་དུ་ཡང་བསྐྱར་ཕེབས་ནས་ཁོང་ལ་ཕྱག་རོགས་གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་བཏོན་པ་རེད།དེ་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་སུ་མེ་རུ་ཞེས་པའི་རི་བོ་དེའི་རྩེར་ཕེབས་ནས་འབྲུ་རིགས་སྣེ་ཁ་མ་གཅིག་ལྔ་ས་ཆ་གང་སར་བགོ་བཤའ་བརྒྱབ་ཏེ་འབྱིན་པ་རེད། སུ་མེ་རུ་ནི་ད་ལྟའི་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ནང་ཆོས་དང་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་བོན་ཆོས་བཅས་ཀྱི་དད་མོས་བྱེད་པའི་གནས་མཆོག་ཞིག་ཡིན། འབྲུ་རིགས་དེ་རྣམས་བཏབ་པའི་རྗེས་སྟོན་ཐོག་ཡག་པོ་བསྡུ་ཐུབ་པ་བྱུང་སྟེ་སྤྲ་ཕྲུག་ཚང་མ་རང་གསོ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ནས་སྤྲ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་མ་དང་སྤུ་རྣམས་ག་ལེ་ག་ལེར་མེད་པ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཚོས་རུས་ཁོག་དང་རྡོས་ལག་ཆ་བཟོ་སྟངས་དང་དུག་ལོག་ཁང་པ་བརྒྱབ་སྟངས་བཅས་ཤེས་ཏེ་ག་ལེར་མིའི་བཟོ་དབྱིབས་སུ་འགྱུར་ཏེ་བོད་ཀྱི་མེས་པོ་ཆགས་པ་རེད། བོད་ལ་དགའ་བའི་བུའི་ཟིན་བྲིས་ལས་དྲངས། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།
དྲེད་མོང་།
ཆུང་དུས་ནས་མི་རྒན་པ་ཚོའི་ངག་ལས་དྲེད་མོང་གི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་གོ་མྱོང་ཡང་། དྲེད་མོང་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ་སྙམ་ནས་རྟག་པར་དོགས་པ་ཟ་གི་ཡོད། ངས་མི་རྒན་འགའ་ཞིག་ལ་དྲེད་མོང་བྱ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེས་སྐད་ཆ་དྲིས་དུས། ཁ་ཤས་ཀྱིས་གདོང་བེའུ་འདྲ་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མགོ་ལ་སྤུ་བཟང་པོ་ཡོད་རབས་དང་། ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱང་རིང་ནས་བལྟས་ན་མི་འདྲ་པོ་ཡོད་པ་བཤད་སོང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་ཆིག་བསྒྲག་ཏུ་དྲེད་མོང་གིས་གཡག་བསད་ནས་ཟ་གི་ཡོད་པ་བརྗོད་སོང་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་དྲེད་མོང་ནི་བུང་བུ་ཟ་རྒྱུར་ལྷག་པར་དགའ་པོ་ཡོད་པ་བཤད་བྱུང་། དྲེད་མོང་གི་རིགས་ལའང་མི་དྲེད་དང་དོམ་དྲེད་ཞེས་གཉིས་ཕྱེ་ཡི་འདུག་ཅིང་ཁ་ངག་ལ་མི་དྲེད་ཀྱིས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་མི་ཟ་གི་ཡོད་པའང་བཤད་སྲོལ་འདུག ཡིན་ནའང་ཁོ་བོས་དེ་སྔ་དྲེད་མོང་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཕར་བཞག་འདྲ་སྣང་གི་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་ཡང་ཡག་པོ་ཞིག་ཤར་མ་ཐུབ་པས་དྲེད་མོང་བྱ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་བྱུང་བས། ལོ་ཤས་ནང་ངའི་དྲ་ཚིག་སོགས་ནས་དཔར་དེ་འདྲ་ཕབ་ནས་མི་རྒན་ཁ་ཤས་ལ་བསྟན་པ་ལས་ད་ཆ་དྲེད་མོང་བྱ་བ་དེ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་མཐའ་དཔྱོད་བྱས་པ་ཡིན། དྲེད་མོང་།བྱང་ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་དང་བོད་དུ་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག བྱང་ཨ་མི་རི་ཀའི་དྲེད་མོང་ལ་གྷྲི་ཛེ་ལི་བྷིར་grizzly bearཟེར་བ་དང་ཟས་སུ་ཉ་དང་གླ་གླང་སོགས་སྤྱོད་ཅིང་གངས་འཁྱགས་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་བྲག་དང་ནགས་གསེབ་གནས། བོད་དུ་ཡོད་པའི་དྲེད་མོང་ནི་གཡག་དང་བོང་བུ་སོགས་ཕྱུགས་ཀྱི་རིགས་ཟོས་ཤིང་མི་དྲེད་ཀྱིས་མི་ལའང་འཚེ་བ་བྱེད། གངས་རི་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་བྲག་རི་དང་ཛ་རི་ནགས་ཁྲོད་དུ་འཚོ། ༼དབྱིན་སྐད་ཚིག་མཛོད་ཁ་ཤས་ནང་blue bearདོམ་སྔོན་པོ་ཡང་ཟེར་འདུག༽བོད་ཀྱི་དམངས་གཏམ་ཁྲོད་དྲེད་མོང་གི་སྒྲུང་གཏམ་ཡང་མང་པོ་བཤད་སྲོལ་ཡོད།ས་གླང་མགོ་༡༤།ར་ས་ཕཽ་ཉའི་ཟིན་བྲིས་ལས་བཤུས། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།