ཆོས་སྐུ་སྒྲིབ་བྲལ་རྣམ་དག་དབྱིངས་ལས་མཚན་དཔེའི་སྤྲིན་རིས་རྣམ་པར་བཀྲ།། འགྲོ་ཁམས་མོས་པ་རྒྱ་མཚོའི་རྗེས་བཟུང་འཇམ་དཔལ་ཡབ་ཡུམ་ལ་བཏུད་ནས།། འདི་ན་ཆོས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིག་ཞུགས་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལས་འདའ་བ་འགའ།། ཆོས་ལམ་འཛུད་པའི་ལྷག་བསམ་ངལ་བ་སྙིང་དུ་བཅངས་ཏེ་འདི་སྐད་གདམས།། ཀ་བ་བུམ་པ་འཁོར་བ་ཡིན་མིན་ཚིག་སྤྱིར་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་དྲགས་ན།། ཁ་རྐྱང་སྐམ་པོས་དལ་འབྱོར་རྟེན་བཟང་དོན་མེད་ཆུད་ཟོས་གཏང་ཡོང་ངོ་།། ག་ས་ག་ལ་རང་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཁྱི་རྒན་བཞིན་དུ་རྒྱུག་དྲགས་ན།། ང་མེད་ཁྱེད་མེད་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཕངས་སྤྲང་པོ་ལག་སྟོང་ཆགས་ཡོང་ངོ་།། ཅ་རེ་ཅོ་རེ་ཐལ་རྟགས་ལྟར་སྣང་གང་བྱུང་མང་བྱུང་བསྟེན་དྲགས་ན།། ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་ལོང་བ་མགོ་འཐོམ་རྟག་ཆད་གཡང་སར་ལྷུང་ཡོང་ངོ་།། ཇ་ཧང་མདངས་ཀྱིས་མཛེས་པའི་ཁྲོད་དུ་ཁ་ལག་སྟོང་པ་ལྡིང་དྲགས་ན།། ཉ་ཉོག་བསྲེས་པའི་མི་གཙང་རྣག་ཁྲག་བདུད་རྩིའི་ཆོས་དང་འདྲེས་ཡོང་ངོ་།། ཏ་ཐཱ་ག་ཏའི་ལུང་དོན་ཤེས་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་ལ་གཡེང་དྲགས་ན།། ཐ་གྲུ་ཕྱི་ཡི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་སུ་སྤྲེའུའི་གར་མཁན་ཆགས་ཡོང་ངོ་།། ད་ལྟར་རང་ལག་ཡོད་པའི་ཆོས་ནོར་ཆོས་དྲེཊ་གཡེང་བས་རེངས་དྲཊ་ན།། ན་རྒ་འཆི་བའི་གཡང་སའི་འགག་ནས་རྐང་པའི་རྟིང་རྩ་ཆད་ཡོང་ངོ་།། པ་ལོ་མ་ཕབ་རབ་བྱུང་ཁྲོད་དུ་རལ་པ་གཟེངས་ཏེ་སྡོད་དྲགས་ན།། ཕ་རོལ་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་འཆེས་བརླཊ་ཏེ་གསེར་སྐུས་ཟངས་མདོག་བསྟན་ཡོང་ངོ་།། བ་མོ་དབྱར་འཇོ་དགུན་གསོ་མེད་པར་ཕག་མགོ་མཁྱེན་པ་རྒྱག་དྲགས་ན།། མ་རབས་རང་མཚང་མི་གཙང་དྲི་ང་གྲུམ་པའི་ལྟོ་བ་དྲལ་ཡོང་ངོ་།། ཙཀྲ་གསུམ་གྱི་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལ་རང་དགར་དྲང་ངེས་འབྱེད་དྲགས་ན།། ཚ་གྲང་དམྱལ་བའི་མགྲོན་བརྡ་སླེབ་དུས་རྐུན་མའི་བུ་བཞིན་ཆགས་ཡོང་ངོ་།། མཛའ་བཤེས་ངན་པའི་སླུ་བྲིད་གཏམ་སྙན་རྣ་བའི་རྩེ་ལ་བཏགས་དྲགས་ན།། ཝ་ལམ་ཅན་གྱི་གྲོང་དུ་སླེབས་དུས་སྤྱང་ཀིའི་རྣ་འཛོམ་ཆད་ཡོང་ངོ་།། ཞྭ་མོའི་མདོག་གིས་ཕན་ཚུན་འབྱེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཕྱོཊ་འཛིན་ཆེན་དྲཊ་ན།། ཟ་བྱེད་གླང་སྨྱོན་ཕན་ཚུན་འཐབ་པས་གཉིས་ཀ་འཕུང་པ་བྱེད་ཡོང་ངོ་།། འ་རེ་འུ་རེ་དཀོར་ནག་ཉ་ཟོན་ཆུ་སྐྱར་བཞིན་དུ་ལྡིང་དྲགས་ན།། ཡ་བཤའ་རྫུན་སྒྲིག་ཕྱི་མའི་བུད་ལེན་རུས་སྦལ་རྒན་པས་སྙོབ་ཡོང་ངོ་།། ར་མ་ལུག་གི་ཆ་སྤྱོད་གང་མོས་འདུལ་བའི་གཞུང་ལས་བརྒལ་དྲགས་ན།། ལ་རྒྱ་མི་ཤེས་མི་ཚེ་ཕུང་ཞིང་ཆོས་པའི་གྲལ་ནས་བུད་ཡོང་ངོ་།། ཤ་ཟ་མཁའ་འགྲོ་སྒྲུབ་ལ་བྲེལ་ཏེ་སྐྱབས་འགྲོ་ཙམ་ཡང་མི་སེམས་ན།། ས་དུང་ནང་དུ་རང་སྡུག་མྱོང་བའི་བྱི་བ་རྒྱ་བོ་ཆགས་ཡོང་ངོ་།། ཧ་རེ་ཧོ་རེ་ཅི་སྐྱིད་གང་སྐྱིད་ཡིན་མདོག་ཁ་ཕོ་བྱེད་དྲགས་ན།། ཧ་གོ་མེད་པར་བྱི་བའི་དཀྱིལ་གྱི་བྱི་ལ་མཁན་པོ་ཆགས་ཡོང་ངོ་།། ཧ་ཅང་སྙེམས་པའི་ང་རྒྱལ་དྲག་པོས་ཁོག་པའི་ལྟོ་བ་སྦོས་དྲགས་ན།། ཧ་ཧའི་འཕྱ་དགོད་ལྡིར་སྒྲས་ཁེངས་པའི་ནང་རྟགས་རྟུག་དྲི་ཁ་ཡོང་ངོ་།། ཨ་ཕོ་ང་ཞེས་རང་གིས་རང་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པ་ཆེ་དྲགས་ན།། ཨ་དོན་ཆོས་ནོར་རྒྱབ་ལ་བཀྱག་དུས་ཐོད་པ་ས་ལ་ཐུག་ཡོང་ངོ་།། ཨ་མའི་ཨོ་ལོ་བུ་སྡུག་རྣམ་པ་གདམས་པའི་གཏམ་འདི་གཟན་དྲགས་ནས།། ཨ་ཕའི་རོ་ཞེས་སྨད་པར་ངེས་ཀྱང་དྲང་པོའི་ཞུ་བ་བརྗོད་པ་ལགས།། དེ་སྐད་ཆོས་ཀྱི་དགག་ཕྱོགས་སློབ་སྟོན་ཕུལ་བྱུང་སྙན་པའི་ཚིག་སྦྱོར་འདིའང༌།། ལྷོ་ཕྱོཊ་ཆོས་ཀྱི་ཡངས་པོའི་དགའ་ཚལ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པ་ནས།། གཙུག་ལག་སྨྲ་བའི་ཟུང་ལྡན་འདབ་མ་ཤེས་བྱའི་མཁའ་ལ་ལྡིང་བའི་བུ།། འཇིགས་མེད་མིང་པའི་སྤྲོ་བའི་མགྲིན་ནས་དལ་བུའི་དབྱངས་སུ་གྱེས་ཏེ་སོང༌།། བེ་རི་འཇིགས་མེད། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།
གངས་ལྗོངས་མིའི་ཁྱད་ཆོས།
དྭངས་གཙང་མཐོ་སྒང་ཡངས་པའི་ཁ་བའི་ལྗོངས། །མཛེས་ཤིང་བརྗིད་ཆགས་དཔལ་འབར་ལྷ་ཡི་གནས། །འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱིས་རབ་བསྔགས་པ། །གངས་ཅན་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ། མུ་མཐའ་ཐུག་ཐབས་བྲལ་བྲལ་བའི་ཟབ་རྒྱས་ཆོས། །མཐའ་ཀླས་རྒྱལ་ཁབ་ཀུན་ལ་འཆད་དང་སྤེལ། །བསམ་བཞིན་བསྟན་འགྲོའི་དཔུང་གཉེན་སྲིད་པ་བཟུང་། །གངས་ཅན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། །གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྒྱལ་ས་ནས། །བྱོན་ཞིང་རྩ་དང་རླུངས་སེམས་དབང་དུ་བསྒྱུར། །གོས་དཀར་གངས་རི་ལྟ་བུའི་རྒྱན་མཛེས་ཀླུབ། །གངས་ཅན་བསྔགས་འཆང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ། གཞིས་བཞུགས་རང་ཡུལ་གངས་དཀར་འཚོང་པ་མེད། །ཕྱིས་བསྐྱོད་ཕ་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་བརྗེད་ཐབས་མེད། །གཞིས་བྱེས་ཚང་འཛོམས་སེམས་ཁུར་གཅིག་ཏུ་སྒྲིམ། །གངས་ཅན་སྟག་ཤར་གཞོན་ནུའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ། ལུས་ཕྲ་སྒེག་མོས་མཛའ་བཤེས་གྲོགས་ལ་བྱམས། །རྒན་ལ་གུས་བཀུར་ཡ་རབས་སྲོལ་བཟང་ཀུན། །མ་བཅོས་བརྩོན་ཞིང་ངོ་ཚའི་རིགས་ཀུན་འཛིན། །གངས་ཙན་སྨན་ཤར་གཞོན་ནུའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ། གཞན་དོན་ཁབ་རྩེ་ཙམ་ལ་བཟོད་སེམས་བགྱིད། །ཕྱི་མའི་ལམ་རིང་བསམ་བཞིན་ཆོས་ལ་བརྩོན། །ཀླ་ཀློའི་སྡུག་རྩུབ་གླེང་དུས་མཆི་མ་ཤོར། །གངས་ཅན་དབྱུག་འཛིན་རྒན་མོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ། ལམ་སྲོལ་རྙིང་པའི་རིགས་ལ་དབང་མེད་མཆོང་། །རང་ཡུལ་རང་བཙན་མིག་ལ་ལྷང་ལྷང་སྣང་། །རྨི་ལམ་ནང་ཡང་བོད་དུ་སླེབས་པ་རྨིས། །གངས་ཅན་ཕྲེང་འཇུས་རྒན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ། ཕ་ཡུལ་དགྲ་ལག་ཤོར་བའི་ས་མཐའ་ལ། །ཆང་དང་ཤོ་བག་རྩེད་ལ་མགོ་མི་སྒུར། །ལུས་སེམས་ཧུར་ཐག་འཚོ་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན། །གངས་ཅན་ཚོང་དཔོན་པོ་བཟང་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། །དཀོན་མཆོག་དྲ་ཚིག་ནས། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།
ཉེན་བརྡ།
ལོ་ཤས་སྔོན་ནས་ངའི་གྲོགས་པོའི་གྲོགས་པོ་ལོ་ན་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ལོན་པ་ཞིག་ལ་ནད་ཁྱད་མཚར་ཞིག་གིས་ཟིན་འདུག ནད་དེའི་བྱེད་ལས་ནི། ནད་དེས་མི་དེར་ན་ཚ་གང་ཡང་གཏོང་གི་མེད་ཀྱང་ནད་དེས་ཟིན་པ་ནས་མི་དེས་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་རྒྱུ་དང་རང་གི་ལུས་པོ་འགུལ་བསྐྱོད་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། སྟབས་ཡག་པ་ཞིག་ལ་མི་དེས་མིག་གིས་འགུལ་བསྐྱོད་བྱས་ནས་བརྡ་ཅུང་ཟད་སྟོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་ཡང་མི་དེ་རང་ཉིད་མལ་ཁྲིའི་སྟེང་སྨན་ཁང་ཞིག་ནང་འགུལ་བསྐྱོད་མ་ཐུབ་པའི་འཚོ་བ་ལ་སྤྱད་ནས་བསྡད་ཡོད། མི་དེས་མིག་བརྡ་བྱས་པ་ལས་ཚིགས་བཅད་ཞིག་བསྟན་འདུག་པ་ད་ལན་འདིར་བཀོད་ན། རྐྱེན་ངན་ཐོག་ཏུ་བབ་དང་མ་བབ་ལས།། གནས་སྐབས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཆུང་ཙམ།། ལས་ཉོན་བཙན་པོའི་ཁ་ནས་མ་ཐར་བར།། རང་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ལ་ངེས་རྙེད་ཤོག། གོང་གི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཡིན། ར་ས་ཕོ་ཉས།
ཁྭ་ཏས་ཁུ་བྱུག་གི་ཕྲུག་གུ་གསོ་བ། crow adopted koel
ད་རིང་ཞོགས་པ་ང་རང་རང་ཤག་གི་ལྒེ་ཁུང་ནས་བལྟ་སྐབས་ཨམ་སྡོང་གི་སྟེང་དུ་ཁྭ་ཏས་ཕྲུག་གུ་བཞག་ཡོད་པའི་ཚོར་གནང་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ་བྱ་ཕྲུག་གི་སྐད་དེ་ནམ་རྒྱུན་གྱི་ཁྭ་ཏའི་ཕྲུག་གུ་དེ་ཚོའི་སྐད་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བ་འདུག དེས་ན། ང་རང་དོགས་པ་ཟ་ནས་ཁང་པའི་ཐོག་ཀར་ཕྱིན་ནས་ཡག་པོ་བལྟས་པས་ཨམ་ཤིང་གི་སྟེང་རྒྱ་གར་གྱི་ཁུ་བྱུག་སྟེ་cuckooཀུ་ཀུའམ་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཀོ་ཡལ་koel or koyalཞེས་པའི་བྱ་གཉིས་འདུག ངོས་ཀྱི་བསམ་པར། ཡ་་་ཨམ་ཤིང་སྟེང་ཁུ་བྱུག་གིས་ཕྲུག་གུ་བཞག་འདུག་བསམ་པའི་མོས་ལ་བྱ་ཁྭ་ཏ་ཞིག་དེར་ཡོང་ནས་དེ་གཉིས་ལ་ཁ་ལག་སྤྲད་སོང་། ང་ནི་ཧ་ལས་སོང་། སྔོན་མ་ངས་དེབ་ཞིག་གི་ནང་ཁུ་བྱུག་ཀོ་ཡལ་ཟེར་བ་དེས་སྒོ་ང་ཁྭ་ཏའི་ཚང་ནང་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་བཏང་གི་ཡོད་པ་དང་། བྱ་དེའི་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྤུ་མདོག་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཚུལ་བཀླགས་མྱོང་ཡང་། ད་ལན་དངོས་སུ་མཐོང་སྐབས་ཧང་སངས་ཤིང་། ད་དུང་ཁྭ་ཏ་དེས་བྱམས་སྐྱོང་བྱས་པ་དེར་ཡིད་སྨོན་ཤོར། སྤྱིར་བཏང་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གསོས་ཕྲུག་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རང་གི་བཟའ་ཟླའི་ཕྲུག་གུ་སྔོན་མ་དེ་ཚོ་རང་གི་མ་ཡིན་ན་ཡག་པོ་མི་བྱེད་པའམ་ངན་པ་བྱས་པ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང་། བྱ་ཁྭ་ཏ་ཞིག་གིས་གསོས་ཕྲུག་ཞིག་ལ་དེ་འདྲའི་བྱམས་སྐྱོང་བྱས་པ་དེ་དངོས་གནས་ཡ་རབས་ཤིག་རེད་ཨང་། ནམ་རྒྱུན་ངོས་རང་བྱ་ཁྭ་ཏའི་རིགས་ལ་དགའ་པོ་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁྭ་ཏ་ནི་ཤ་གཟན་ཞིག་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཙི་ཙི་དང་བྱིའུ་རིགས་མང་པོ་གསོན་བཟུང་བྱས་ནས་ཟ་གི་འདུག་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཁྭ་ཏ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཚང་ནང་ནས་ཕྲུག་གུ་རྐུ་ཡི་འདུག་པ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལན་གྱི་སྣང་ཚུལ་དེས་ངས་དུད་འགྲོ་དེ་ཚོར་ཡང་བརྩེ་སེམས་ཡོད་པ་དང་། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པའི་བསམས་བློ་བྱུང་། ཞར་བྱུང་དབྱིན་སྐད་ལྟར་cuckooཀུ་ཀུ་ཞེས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་འགའ་ཤས་སུ་ཁུ་བྱུག་ལ་འབོད་སྲོལ་ཡོད་འདུག གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།
ཀ་བཤད་ཚིག་གསུམ།
ཀ་ན་ཏ་ཡི་བྱང་ཕྱོགས་མོན་གྷོ་ནས།།ཁ་ན་ཌ་དང་ཨ་མི་རི་ཀ་རུ།།ག་འདྲ་བྱས་ནས་འགྲོ་དགོས་དོགས་པ་ཡི།།ང་ཡི་གྲོགས་པོ་འགའ་ལ་ཚིག་གསུམ་ཞུ།། ཅ་ལགས་མང་པོ་འཁྱེར་བར་མ་གནང་ཤིག།ཆ་ལུགས་འདྲ་མིན་བཅངས་པར་མ་གནང་བར།།ཇ་དང་ཀོ་ཕི་ལ་སོགས་མཆོད་ན་ཡང་།།ཉ་སོགས་ཟས་རིགས་འདྲ་མིན་བསྣམས་མ་ཆོག། ཏ་ལི་བྷན་གྱིས་གུད་ཆགས་བྱུང་བ་ནས།།ཐ་ན་ལྷམ་གོ་ཡིན་ནའང་བརྟགས་དཔྱད་དགོས།།ད་དུང་སྐེ་རགས་སོགས་ལ་ལྕག་ཡོད་ན།།ན་འགྱངས་མེད་པར་ཕུད་ན་སྟབས་བདེ་ཡོང།། པ་ལོ་བཅད་པའི་གྲྭ་པ་ཡིན་ན་ནི།།ཕ་རོལ་མི་ལ་འཛུམ་སྟོན་སྤྱོད་ལམ་གཟབ།།བ་མོ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཚིག་ངན་སྤོངས།།མ་འོངས་བོད་མིའི་མཚན་དང་གྲགས་པར་སྨན།། ཙ་རི་གནས་བསྐོར་ཕྱིན་དང་མི་འདྲ་བར།།ཚ་གྲང་སྙོམ་པའི་གནམ་གྲུ་ནང་འགྲོ་དུས།།ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་མི་ལྟོས་པར།།ཝ་ལེར་ལག་འཁྱེར་བདག་པོ་གང་ཐུབ་རྒྱོབ།། ཞ་ར་ཇི་བཞིན་ཉལ་རྐྱང་མ་བསྡད་པར།།ཟ་མ་ཟོས་ནས་ཡར་འགྲོ་མར་འགྲོ་བྱོས།།འ་རེ་འུ་རེ་མེད་པར་འགེང་ཤོག་འགྱངས།།ཡ་མེད་མ་ཤེས་འགྱངས་ན་སྙོག་སྒྲ་ཡོང་།། ར་བཟི་ལྟར་དུ་གོམ་ཁ་མ་ནོར་བར།།ལ་ལུང་གང་དེའི་ཆོག་མཆན་ཐམ་ཁ་གཟེས།།ཤ་རེར་རང་གི་ཅ་ལག་ལེན་ནས་ནི།།ས་ཆ་གང་དེར་སྤྲོ་པོ་གནང་རོགས་ཨང་།། ཧ་ལོ་ཞེས་ནས་ཀུན་ལ་མདུན་ནས་བསུས།།ཨ་འོ་ཞེས་ནས་ཧ་ལས་ཧང་སངས་བྱོས།། གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།