སྐྱ་རེངས་ན་གཞོན་རྩོམ་རིག་དྲ་བ།

རྩོམ་པ་པོ། སྨན་པ་རིག་འཛིན་བཟང་མོ། མཆིན་ནད་དུག་ཐབས་སམ་ཧེ་པ་ཀྲ་ཀྲི་སི་སྦི་ཡི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།དེང་དུས་ནུབ་ལུགས་པས་གྲགས་ཆེ་བའི་ནད་གཞི་ཧེ་པ་ཀྲ་ཡེ་ཀྲི་སི་སྦི་ཞེས་པ་བོད་ལུགས་ནས་དྭངས་མ་མ་ཞུ་མཁྲིས་ནད་དུག་ཐབས་ཡིན་པར་འདོད། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་སྨྲས་ན་ནད་གཞི་འདི་གསར་པ་ཞིག་མིན་པར་གནའ་དུས་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།༡༽ རྒྱུ། ཕྱི་ལུགས་པས་ནད་འདི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྲིན་རིགས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ཞེས་པ་རང་ལུགས་ལྟར་ན་གཙོ་ཆེར་ཕོ་བའི་བད་མཁྲིས་རླུང་གསུམ་གྱི་མེ་དྲོད་མཐུ་ཞན་པས་ཁ་ཟས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེ་མ་ནུས་ཤིང༌། སྙིགས་མ་དྭངས་མའི་རྩ་སྦུབས་སུ་ཤོར་བ་ཟུངས་སུ་མ་སྨིན་པར་ངན་ཁྲག་རྒྱས་ཏེ་མཆིན་རྩར་གནས་པ་ལྷན་སྐྱེས་སྲིན་དང་བསྡོངས་ནས་ནད་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ངེས།༢༽ སློང་རྐྱེན། རྒྱུད་ལས་ནད་སློང་རྐྱེན་གཉིས་དྲན་པས་རྟག་ཏུ་སྤོང་ཞེས་པ་ལྟར་ནད་སློང་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཟས་སྤྱོད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཁ་ཟས་སུ་རྒྱུན་དུ་ཚ་སྐྱུར་ཤས་ཆེ་བ་ཆང་རག་དང༌། ཤིང་ཏོག་མ་སྨིན་པ་དང་སྐྱུར་མོའི་རིགས། འཇུ་དཀའ་བའི་རིགས། འོ་མ་གྲང་མོ། སྔོ་ངད་རྗེན་ཚལ། ཤ་ཤིན་ཏུ་རིད་པའམ་མི་གཙང་བ། ཚིལ་སྣུམ་རིགས་བསྟེན་དྲགས་པ། གཞན་ཡང་མར་དང༌། སྣུམ་ནང་དུ་བརྔོ་བསྲེག་བྱས་པའི་སྒོ་ང་དང་ཤ རྒྱུ་མ་དང་གློ་བ། སྟར་ཁའི་འབྲས་བུ་དང་བ་དམ་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་ལྡན་གྱི་རིགས། རུལ་སུངས་ཀྱི་རིགས། ཕྱུར་ར་རྙིང་པའམ་རུལ་པ། ཕག་ཤ་སོགས་བསྙལ་ཤའི་རིགས། གཉིས་པ་སྤྱོད་ལམ་སེམས་ལ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་སྐྱེས་ནས་ལུས་ཁམས་འཁྲུགས་པའམ་ཡང་ན་དལ་བར་འདུག་དང་མྱ་ངན་སེམས་དུབ་ཀྱིས་ལུས་ཁམས་ཀྱི་ནད་འགོག་ནུས་པ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ནད་དུག་དེ་ཉིད་རིམས་ནད་གཞན་དང་འདྲ་བར་འགོས་ཁྱབ་ཡོང་གི་ཡོད། མདོར་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གཉིས་ཁོ་ནར་རག་ལས་པ་མཆིན་ནད་ལེའུ་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚ་སྐྱུར་ཟས་དང་དྲག་ཤུལ་སྐྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ།།༣༽ ནད་རྟགས། ནད་གཞི་འདི་ཆུང་ངུའི་སྐབས་མངོན་ཚུལ་གྱི་རྟགས་གསལ་པོ་མེད་ཀྱང་སྔར་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ། ཁྲག་གི་ཆུ་སེར་ལ་རྐྱེན་བྱུང་བ། ཕོ་བ་དང་རྒྱུ་མའི་བྱ་ལས་མི་བདེ་ཞིང་ཆུ་མདོག་སེར་བ། ཆམ་རིམས་ལྟ་བུའི་ནད་གཞིས་ཟིན་པ་སོགས་འབྱུང༌། དེ་རྗེས་རིམ་པས་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་སོང་རྗེས། དང་ག་ཞན། ཞེ་མེར་ཞིང་སྐྱུག ངལ་དུབ་ཆེ། གྲོད་ཁོག་ན་ཞིང་སྦོ། རྩིབ་མ་གཡས་ཀྱི་སྟེང་གཟེར་ཞིང་ཚིགས་གཞི་ན། བཤང་བའི་མདོག་སྐྱ་བའམ་དཀར། མགོ་ན། ཆུ་མདོག་མར་ནག་འདྲ་བ་དང༌། སྨུག་ཤས་ཅན། དམར་སེར་ལྡན་པ། དྲི་དུགས་པ། ལྦུ་ཚེག་སྒྲ་བཅས་སངས་སྐྱེན། འཇུ་སྟོབས་ཞན། ཕོ་བ་སྦོ་ལ་སྐབས་རེ་གཟེར། ལྗིད་ཚད་ཆགས། སྐབས་རེ་བཤང་བའི་ནང་ཁྲག་འདྲེས་པའམ་ནག་པོར་འབྱུང༌། སྣ་ཁྲག་འབྱུང༌། མཐའ་མཇུག་མཆིན་པ་རུལ་ནས་དུད་ཁུར་ལུ་བ་ཡིན།༤༽ ནད་འགོ་སྟངས། ལུས་ཁམས་ཀྱི་ནད་འགོག་ནུས་པ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་མཆིན་པའི་ཁྲག་སྲིན་གྱི་ནད་འབུ་ཡོད་པའི་མི་དང་འབྲེལ་ཐུག་དངོས་སུ་བྱུང་བའམ་ཡང་ན་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ཁྲག་སྲིན་དེ་ཉིད་ཁྲག་གམ་ལུས་ཀྱི་ཆུ་སེར་གང་རུང་གི་རྨ་ཁ་དང་རྩ་ལམ་བརྒྱུད་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་འགོ་བ་ཡིན། གཞན་ཡང་མ་ནད་བུ་ལ་ལྷུང་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ལམ་ནས་འགོས་ཁྱབ་ཡོང་བ་ཡང་ཡོད། ཁྲག་གསབ་བརྒྱུད་ནས་འགོ་བ་བཅས་མདོར་ན་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་བརྒྱུད་ནས་འགོ་བ་མ་གཏོགས་ནད་གཞི་འདི་ཡོད་པའི་མི་དང་ལྷན་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ཁ་རླངས་ཕོག་པ་དང༌། ཟ་མ་ཟ་བ། ལག་པ་བཏང་བ།…

འབའ་པ་སངས་རྒྱས་ཚེ་རིང་། ༄༄།།. །། ཟླུམ་ཟླུམ་གོ་ལའི་སྒང་གི་སྐྱེ་བོའི་ཁྲོད།. །ལ་ལ་ཐོབ་དང་གོ་སས་འགྱིང་བ་དང་།. ། མང་མང་དཔལ་དང་འབྱོར་པས་དྲེགས་པས་ཀྱང་། གུས་གུས་ལས་ཀྱིས་གང་ཞབས་གཙུག་ཏུ་བཀུར།། ཞི་དུལ་ཞི་བས་སྐུ་བའི་བཀོད་པ་མཛེས།. །མ་ནོར་མ་འདྲེས་བརྗོད་ལ་དོ་མེད་གསུང་། ། རྒྱ་ཆེར་རྒྱ་མཚོའི་འཇིངས་ལྟར་ཡངས་པའི་ཐུགས།. །ཞི་སྤྱོད་ཞི་བདེའི་སྲོལ་འབྱེད་གངས་ཅན་མགོན།. ། གསལ་གསལ་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་གཙང་མའི་ངོས།. །མཛེས་མཛེས་བརྙན་རིས་ཇི་ལྟར་བཀྲ་བ་བཞིན།. ། དང་དང་ཡིད་མཁར་གང་གི་གསང་གསུམ་ཀུན།. །ཡང་ཡང་གསལ་བའི་རི་མོ་ཕབ་བྱས་ཏེ། ། འཇམ་འཇམ་འཁྲི་ཤིང་རླུང་གིས་བསྙལ་བ་ལྟར།. །མྱུར་མྱུར་ཡན་ལག་ས་ལ་ཕབ་བཞིན་དུ།. ། དུང་དུང་བློ་ཡིས་བསྟོད་དབྱངས་འདི་སྒྲོག་ན།. །ཀྱེ་ཀྱེ་གངས་རིའི་མགོན་པོ་ཡུད་ཙམ་དགོངས།. ། མང་མང་རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་མཛེས་ཉ་ཟླ་བཞིན།. །བཟང་བཟང་གདུལ་བྱ་ཕོ་མོས་མཐའ་ནས་མཛེས།. །ཟིལ་ཟིལ་དམར་གི་སྔོན་ཆས་དཔའ་བོ་ལྟར།. །དུལ་དུལ་ཞི་བདེའི་རླབས་ཀྱི་ཁ་ལོ་བ།. ། མྱུར་མྱུར་འཛམ་གླིང་གང་བའི་མཛད་བཟང་ལ།. །མཚར་མཚར་ཟླ་བྲལ་བླ་མ་སྤྱན་རས་གཟིགས།. ། ཡང་ཡང་ཡུལ་གྲུ་དུ་མ་ཞབས་བཀོད་ཚེ།. །མང་མང་འགྲོ་ལ་ཞི་བདེའི་གྲུ་ཆར་བསྐྲུན།. ། ལེགས་ལེགས་ལས་ཀྱིས་ལྷག་པར་སྦྲེལ་བ་ཡི།. །དམར་དམར་གདོང་ཅན་བོད་མི་མ་ལུས་པས།. ། མཆོག་མཆོག་ཁྱེད་སྐུ་མིག་ལ་ཤར་བའི་ཚེ།. །ཆེ་ཆེ་དགའ་བའི་དཔེ་ཟླ་རྙེད་པ་མིན།. ། དཀར་དཀར་ཁ་བ་རི་པའི་བསྟན་སྲིད་སླད།. །བསིལ་བསིལ་ཞི་བདེའི་དཔུང་དང་འགྲོགས་པ་ན།. ། ངན་ངན་སྲིད་བྱ་ཀླ་ཀློ་ཀུན་སྐྲག་སྟེ།. །རྩུབ་རྩུབ་ཚིག་གི་ཐན་སྐད་སྒྲོག་ལ་ཐུག. ། དམན་དམན་གཞན་སྨོད་ཆ་ཙམ་མི་མཛད་ཀྱང་།. །འཇིཊ་འཇིཊ་ཀླ་ཀློའི་དཔུང་ཚོགས་སྔངས་བྱེད་པའི།། ལེབ་ལེབ་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་འདི་ཡི་སྟེང་།. །མང་མང་འགྲོ་མགོན་ཁྱེད་ལས་སུ་ཡིས་ཤེས།. ། གསལ་གསལ་འཚེ་བྲལ་རླབས་སྤྱོད་ཉིན་བྱེད་འོད།….

འབའ་པ་སངས་རྒྱས་ཚེ་རིང་།༄༄། །བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་ན་ནོར་བའི་སྐྱོན་བྲལ་བས། །ཁྲི་འབུམ་སྐྱེ་བོས་ཁྱེད་ནི་གཙུག་ཏུ་བསྐུར།. ། ཟམ་མི་ཆད་པ་གཞན་དོན་ལྷུར་བླངས་བས།. །གདོང་དམར་བོད་གྱི་མི་ཡི་རིན་པོ་ཆེ།. ། བློ་གྲོས་ཟབ་གསལ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་ངོས།. །བཟང་སྤྱོད་འོད་སྟོང་དྲ་བས་བསྟར་བྱས་ཏེ། ། བསྟན་སྲིད་དྲི་མེད་པད་དཀར་ཚོམ་བུའི་ཚལ།. །འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པོ་མི་ཡི་ཉི་མ་ཁྱེད།. ། སྔོན་ཚེ་སྔོན་གྱི་བཟང་པོའི་བག་ཆགས་ལས།. །བློ་ཁམས་བློ་ཡི་སྒྲོན་མེ་རབ་གསལ་བས།. ། མི་ཤེས་ཤེས་བྱའི་གནས་ཤིག་མ་དམིགས་ཕྱིར།. །གངས་རི་རི་ཡི་གནས་གྱི་ཀུན་མཁྱེན་ལགས།. ། ཞི་བདེ་བདེ་བས་འཛམ་གླིང་ཁྱབ་པའི་སླད།. །ནང་ཆོས་ཆོས་ཀྱི་ཀྱོ་བ་རྣོ་པོ་ཡིས།. ། མི་མང་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་ཁྲིད་མཛད་པ།. །ཁྱེད་ནི་གངས་ཅན་པ་ཡི་དེད་དཔོན་ལགས།. ། ལྷག་བསམ་ལྷད་མེད་ལུས་སྟོབས་ཡོངས་རྫོགས་ཤིང་།. །རབ་བརྗིད་གཞན་ཕན་རླབས་ཀྱི་གཡུ་རལ་དང།. ། ཕུལ་བྱུང་རྣམ་དཔྱོད་རྣོ་བའི་མཆེ་བ་ཅན།. །འཇིགས་མེད་ཁྱེད་ནི་མི་ཡི་སེང་གེ་ལགས།. ། ལྷན་སྐྱེས་ཡོན་ཏན་ཙན་དན་ལྗོན་པ་རུ།. །འབད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡལ་ག་རབ་ཏུ་རྒྱས།. ། ཁྲིམས་གཙང་དྲི་ངད་ཀུན་ནས་འཁྱུད་པས་ན།. །ཁྱེད་ནི་གངས་རིའི་མི་ཡི་རྒྱན་གཅིག་ལགས།. ། བདེན་པའི་ངག་གིས་ཕྲེང་བ་སྤེལ་ཙམ་གྱིས།. །གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་ནོར་བུའི་ངོས།. ། གནོད་བྱེད་ལོག་སྨྲ་སྐྱེ་བོ་དུ་མ་ཞ྄ིག. །ལྐུགས་པར་བཀོད་ཁྱོད་སྨྲ་བའི་དབང྄་པོ་ལགས།. ། རྒྱལ་དབང་དགོངས་ཟབ་ཐུགས་ཀྱི་དབུས་འཛིན་ཏེ།. །གཞན་ཕན་ཁ་བ་རི་པའི་བསྟན་སྲིད་སླད།. ། ཡོད་རྒུ་སྦྱིན་ནུས་དེང་གི་མཁས་དབང་ཆེ།. །ཁྱེད་ནི་མིག་མི་འཛུམ་གྱི་ཕྱག་གཡས་ལགས།. ། འཁྲུལ་བྲལ་ཐོས་པའི་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱའི་ཚུལ།. །ཚུལ་བཞིན་བསམ་པས་སྒྲོ་སྐུར་མཐའ་དང་བྲལ།. ། བྲལ་ཙམ་མ་ལགས྄་སྒོམ་པ་ཕར་མཐར་ཕྱིན།. །ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་ནི་རྒྱལ་བའི་གདུང་འཚོབ་ལགས།. །…

ནོ་ཁེ་ཡ་ཁ་པར་བཟོ་ལས་ཁང་གིས་བོད་ཅེས་པའི་ཁ་པར་ཞིག་བཟོས་ཡོད་འདུག ཁ་པར་དེའི་མེ་ལོང་གི་དབྱིབས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་གོར་བ་དང་། ཁ་དོག་ནི་གྲྭ་ཆས་ལྟར་སྨུག་པོ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁ་པར་ཁུངས་སུ་རྩིས་ཀྱི་ཡོད་འདུག ཁ་པར་དེ་ནི་མེ་ལོང་ངོས་རེག་ཅན་ཏེ་མེ་ལོང་སྟེང་མཛུབ་མོ་བསྣུན་ནས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་དང་། ཕལ་ཆེར་བོད་ཡིག་བྲིས་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་བཟོ་འདུག འོན་ཀྱང་ད་བར་ཁྲོམ་རའི་ནང་འཐོན་ཡོད་མི་འདུག གྲོགས་པོ་ཚོས་སྐྱ་རེངས་དྲ་ཚིགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཕེབས་ནས་རྩོམ་ཡིག་གནང་རོགས།